Hoofdverdachte Decembermoorden: .“Het was zij of wij.”
|
|
Hoe kwam het zover?
Suriname is altijd een land in beweging geweest. De oorspronkelijke bevolking bestaat uit Indianen, maar rond 1650 kwamen de Engelsen met hun eerste plantages. Twee decénia later, via één van de merkwaardigste handelsovereenkomsten in de geschiedenis, namen de Nederlanders Suriname over door Nieuw Amsterdam (nu New York) in te ruilen voor het Engelse grondgebied in Suriname. De Nederlanders haalden slaven uit Afrika om het werk te doen. Door latere afschaffing van de slavernij in de 1é eeuw werden contractarbeiders gebracht van Nederlands Oost- en Indië (nu Indonesië), India, China, Portugal en Libanon. Ondanks beperkte autonomie, bleef Suriname een kolonie tot 1954, toen het een zelfbesturende staat werd. Pas 21 jaar later zou het onafhankelijkheid verkrijgen. Kort daarvóór ontstond echter een ongekende migratiegolf naar Nederland. Achter het optimisme schuilde namelijk ook angst en onzekerheid. Men was bang voor een militaire staatsgreep en economische wantoestanden zoals die in andere gedekoloniseerde Zuid“Het Amerikaanse en Afrikaanse landen ontstaan waren. Op 25 november 1975 werd Suriname dan toch een onafhankelijk land.
Het uitkomen van een nachtmerrie
Na de onafhankelijkheid ging het economische steeds slechter. De politiek van Suriname kwam zwaar onder druk te staan en zorgde uiteindelijk voor een gevaarlijke voedingsbodem van ontevreden Surinamers. Desi Bouterse pleegde met een groep van zestien onder officiéle een militaire staatsgreep in 1980, waarna op 11 maart 1982 een tegencoup werd gepleegd. Deze mislukte echter. Bouterse en zijn aanhang trokken de teugels flink aan, maar overal in het land waren protesten en demonstraties voor democratie. Een reactie van Bouterse bleef niet uit. In de nacht van 8 op 9 december 1982 laat hij 16 opposanten van zijn bewind arresteren. Onder hen vooraanstaande vakbondsleiders, journalisten en advocaten. Na mishandeling worden ze op vakbondsman Fred Derby na allen vermoord. De officiele verklaring luidt dat ze “op de vlucht zijn neergeschoten”.
De 15 slachtoffers van linksboven naar rechtsonder:
Harold Riedewald, Kenneth Gonçalves, Eddy Hoost, John Baboeram, Cyrill Daal,
Lesley Rahman, Frank Wijngaarde, Bram Behr, Jozef Slagveer, André Kamperveen,
Robby Sohansing, Sugrim Oemrawsingh, Gerard Leckie, Soerindre Rambocus en Jiwansing Sheombar
De internationale wereld wil ingrijpen, Nederland weigert
De moorden sloegen in binnen- en buitenland in als een bom. Suriname kwam in een internationaal isolement terecht. De VS en Frankrijk stelden voor om militair in te grijpen, aangezien Bouterse flirtte met de communistische vijand Cuba (als waarschuwing voor de VS en Brazilië) en daarna met Libië (om Frans-Guyana te waarschuwen). Toenmalig premier Lubbers liet echter weten dat er volgens de Nederlandse regering geen aanleiding was voor ingrijpen. “Nederland heeft Suriname in de steek gelaten en overgeleverd aan een moordenaarsregime,” aldus voormalig CDA-Europarlementariër Janssen van Raay. Wat Nederland opmerkelijk genoeg wel deed was de ontwikkelingshulp bevriezen. Pas in 1986 keerde de democratie terug en volgden er vrije verkiezingen.
Vandaag de dag anno 2002
De schok die de gebeurtenissen teweeg hebben gebracht, is nog steeds voelbaar in de samenleving. Suriname veranderde in de eerste decennia van haar onafhankelijke geschiedenis van een welvarend land naar het armste land van Zuid-Amerika. Al bijna tééig jaar proberen de nabestaanden de daders ter verantwoording te roepen. Eind 2000 was er eindelijk een doorbraak. Het Surinaamse hof besloot vlak voor de verjaringstermijn een gerechtelijk vooronderzoek te starten naar de misdaden. Op dit moment is er een begin gemaakt met het verhoren van getuigen en mogelijke verdachten, maar of het ooit daadwerkelijk tot een proces zal komen, wordt door velen betwijfeld. Eén van de problemen is het gebrek aan middelen, zowel personeel als financieel. Ook het feit dat voormalig bevelhebber Bouterse, die door Justitie als hoofdverdachte wordt gezien, achter de schermen nog een belangrijke rol speelt in Suriname vormt een complicerende factor. Hij heeft toegegeven verantwoordelijkheid voor de Decembermoorden te dragen, maar zegt niet aanwezig te zijn geweest bij de moorden zelf.
Fort Zeelandia
Rajshri Ramnares

Op 8 december 1982 worden in Fort Zeelandia te Paramaribo, Suriname 15 moorden gepleegd. Het militaire regime, onder leiding van Desi Bouterse ontdoet zich in één klap van de belangrijkste tegenstanders. De moorden slaan in binnen- en buitenland in als een bom en gaan de geschiedenis in als een zwarte dag. Tot op de dag van vandaag is niemand voor deze misdaden berecht die nu bekend staan als de Decembermoorden.


