Vrijwilligerswerk: waarom zou je het doen?
Het is twee uur. De tafels staan in groepjes aan elkaar geschoven en kladpapier is neergelegd. Langzaam druppelen de eerste leerlingen voorzichtig naar binnen. Tussen de leerlingen zijn ook enkele begeleiders te ontdekken, die vandaag weer in de starthouding staan om hun kennis te spuien. Rond half drie is het al best druk. Terwijl er aan sommige tafels meer gegiecheld wordt en de avonturen van de hele week school nog eens nabesproken, is het aan de kleinere tafels zo stil, dat je een speld zou kunnen horen vallen.
Het doet me terugdenken, aan de jaren toen ik zelf elke zaterdagmiddag naar het buurthuis kwam, om mijn hoofd te storten op die natuurkunde en wiskundesommen, die voor mij pure abracadabra waren. Veel andere leerlingen, die ook hun hoofd braken over hun boeken, bleven stilletjes staren naar de begeleiders. Ook begrijpelijk om als klein persoontje iemand die minstens 2 koppen groter dan jezelf is, vreemd voor je is, om hulp te vragen.
Ik had het geluk dat mijn broer al huiswerkbegeleider was, wat het makkelijker maakte om iets te vragen. Zo schoot mijn hand na elke 10 minuten weer de lucht in, omdat eigenlijk alle sommen lastig waren, en vragen toch wel makkelijk.
Mijn broer, die nu geïrriteerd begon te raken van mijn wapperende handje, zei nadrukkelijk tegen me dat ik de som zelf moest lezen en proberen te maken, daarna zou hij langs komen. Een half uur later zie ik een grote donkere jongen naar me toe komen. Het bleek dat hij door mijn broer op me afgestuurd was om me te helpen. Stilletjes kroop ik in mijn schulp, en liet hem het vraagstuk lezen. Zo slim zag hij er niet uit, en terwijl de minuten verstreken, begon ik me af te vragen of hij het wel zou weten. Nu kwam er kladpapier van pas en vroeg hij een pen aan me. Vlug grabbelde ik een mooie blauwe pen uit mijn etuitje. Opeens begon de jongen zulke dingen voor mij uit te tekenen, dat het me begon te duizelen. Opeens werd het me duidelijk. Hij probeerde het me uit te leggen! Ik, die altijd genoeg had aan het antwoord, dat ik klakkeloos zonder er zelf verder over na te denken, kon neerpennen, moest het nu leren te begrijpen. Tot de dag van vandaag heb ik het verschil onthouden tussen een horizontale en verticale worp, waar ik hem dankbaar voor moet zijn!
Nu stond ik daar zelf als ‘de begeleider’ en keken jeugdige oogjes mij vragend aan. Onverwachts bekroop ongekende angst mij, en het zweet brak me uit. Stel je eens voor, dat ik het niet weet? Dat die sommetjes en vragen voor mij veel te lang geleden zijn en ik ze voorgoed uit mijn brein heb verbannen? Deze paniekaanval was zo erg, dat ik zenuwachtig heen en weer begon te lopen. Toen ik plots direct in twee onschuldige ogen aankeek, was er geen uitweg meer. Het ventje leek niet zo oud, maar zat al in 4 VWO. Zijn boeken leken groter dan hij, toen hij me uitlegde dat het om scheikunde ging. Aangezien ik scheikunde, nadat ik het in de vierde had laten vallen, dus echt uit mijn hersenen had verbannen, schakelde ik een collega-begeleider in. Eentje die welteverstaan chemie studeerde…; als die het niet wist! Ik ging nog maar eens een kop koffie halen totdat ik mijn naam hoorde vallen. Of ik iets van kansberekening wist. Ik kon niet ontkennen dat ik ooit examen had gedaan in wiskunde A en bewoog me traag naar het tafeltje. Het meisje glimlachte lief, en liet me de som zien. De leraar had het als huiswerk opgegeven, terwijl hij de theorie nog niet behandeld had. Leraren nemen het studiehuis veel te letterlijk tegenwoordig, schoot er door mijn hoofd.
Toen ik de som voor het eerst las, begreep ik er niks van. Het meisje had geduld en bleef me aankijken. Omdat ik de stilte wilde doorbreken, vroeg ik haar wat zij zelf dacht. Ze had al een paar dingen op papier gekrabbeld, wat zij als mogelijke antwoorden vond. Aangenaam door deze enthousiasme van haar kant, die vroeger ongekend bij mezelf was, bekeek ik de som nog eens goed. Na het doorlezen van de theorie in de samenvatting, viel het eurootje bij me en probeerde ik haar zo goed mogelijk uit te leggen waar haar denkfout lag. Dankbaar glimlachte ze naar me, toen ik zelfvoldaan opstond.
De uurtjes slopen voorbij, en voor ik het wist was het vijf uur en had ik nog een paar leerlingen iets wijzer gemaakt. Er waren nog enkele ijverige leerlingen tot vijf uur gebleven, die nu ook aanstalten maakten om te vertrekken. Na hun lachende blikken konden wij, de begeleiders, de tafeltjes weer op hun plek zetten en de boel afsluiten.
Een koude windvlaag deed mij mijn kraag omhoog zetten, toen ik weer buiten stond. Terwijl ik de straat uitliep, verscheen er een kleine onbedwingbare grijns op mijn gezicht. Ik had mensen geholpen, voelde me voldaan en nuttiger dan op elke andere zaterdagmiddag. Dit was zeker voor herhaling vatbaar!
Stuka is de naam van een stichting, die al 28 jaar bezig is om kinderen van vaak allochtone afkomst gratis huiswerkbegeleiding te verschaffen in de Schilderswijk te Den Haag. De leerlingen vanaf groep acht van de lagere school tot en met de middelbare school worden hier bijgestaan door begeleiding van vrijwilligers, die zelf studenten of werkenden zijn, en zich graag inzetten voor gratis huiswerkbegeleiding. De begeleiders doen dit allemaal op pro-deo basis en dus geheel vrijwillig.
Ik wens Stuka veel succes met al haar goede verrichtingen, en hoop dat zij dit nog lang zullen voortzetten.
Nanda Moenielal
Gebruikte bronnen:
www.stuka.nl



