De Vedische Literatuur
Onder de benaming Veda (kennis par excellence) wordt verstaan een
systematisch cluster van teksten gecentreerd rond een eerste
collectie van geopenbaarde verzen (Shruti=het gehoorde). Deze verzen
zijn door geinspireerde wijzen (R.shi=ziener) ontvangen.
A. De Vedische Shruti (openbaring) bestaat uit de volgende collecties:
1. Samhitࢠof collecties van hymnen, rituele formulae (echte Shruti).
2. Brà¢hmana of exegetische teksten als commentaar op de Samhit࢒s.
3. Aranyaka of teksten uit het woud, mystieker van aard.
4. Upanishad of esoterische teksten. (ook: Vedà¢nta=einde van de Veda)
B. De Vedische Smr.ti (overlevering) bestaat hieruit:
1. KalpaSà»tra of aforismen die Vedische rituelen verklaren.
2. Vedà¢nga of supplementaire teksten, met name taalkundig van aard.
.
II. De Post-Vedische literatuur:
A. De Itihà¢sa’s
1. Rà¢mà¢yana, het verhaal van Rà¢ma van de Ikshvà¢ku-dynastie.
2. Mahà¢bhà¢rata, het verhaal van de Pà¢ndava’s uit de Kuru-dynastie.
3. Purà¢na, over het ontstaan van de wereld en beroemde personen.
B. De Shà¢stra’s
1. Dharma Shà¢stra, over morele gedragscodes.
2. Darshana Shà¢stra, over filosofische concepten.
3. Upà¢nga of additionele teksten, met name maatschappelijk van aard.
C. De Kà¢vya’s of poetische literatuur
1. Sanskrit Kà¢vya, werken van Kà¢lidà¢sa, Bà¢na, Dandin, etc.
2. Prà¢kr.ta Kà¢vya, werken van Ashvaghosha, etc.
3. Apabhramsha Kà¢vya, laat-Prà¢kr.ta werken, tegen het oud-Hindà® aan.
D. De Tantra’s
1. Samhità¢, de heilige boeken van de Vaishnava secte.
2. Agama, de heilige boeken van de Shaiva secte.
3. Tantra, de heilige boeken van de Shà¢kta secte.
E. Rituele teksten:
1. Prayoga, over allerlei gebruiken.
2. Paddhati, handleidingen bij rituelen.
3. Kà¢rikà¢, mnemonische verzen bij rituelen.
.
De Vedische Shruti
A. De Vedische Shruti (openbaring) in ruime zin bestaat hieruit:
1. Samhitࢠof collecties van hymnen en formulae (Shruti in enge zin).
2. Brà¢hmana of exegetische teksten als commentaar op de Samhit࢒s.
3. Aranyaka of teksten uit het woud, mystieker van aard.
4. Upanishad of esoterische teksten. (ook: Vedà¢nta=einde van de Veda)
.
I. De Samhità¢=collectie:
Er zijn vier echte Shruti’s of geopenbaarde teksten. Deze vierteksten worden
vaak ook aangeduid als de Veda’s in enge zin.Deze collecties werden
duizenden jaren lang mondeling overgeleverd in een aantal belangrijke
Brahmaanse families, totdat Veda Vyà¢sa (= Veda arrangeur), genaamd Kr.shna
Dvaipà¢yana van de Và¢sishtha familie de oorspronkelijke Veda bestaande uit
100.000 pà¢da of verzen arrangeerde in vier collecties
die hij doorgaf aan zijn belangrijkste leerlingen.
De vier collecties zijn de volgende:
a. R.k Samhitࢠ(ook wel R.g Veda). Inhoud: lofprijzingen .
b. Sà¢ma Samhitࢠ(ook wel Sà¢ma Veda). Inhoud: muziek.
c. Yajuh samhita (ook wel Yajur Veda). Inhoud: kosmos als ritueel.
d. Atharva Samhitࢠ(ook wel Atharva Veda). Inhoud: medische, etc.
De datum van compilatie:
De Vedische Shruti wordt traditioneel geplaatst voor de Mahà¢bhà¢rata
oorlog van 3102 BCE (=Before Christian Era, voor Christus). Dit komt
overeen met de meest recente archeologische vondsten. De laatste fase van de
Vedische literatuur, nl. die van de Kalpa Sà»tra’s wordt gezien als
gelijklopend met de Sarasvatà®-Sindhu Cultuur (Indusbeschaving).
De specialisten zijn er nog niet uit over exacte tijd van de Veda’s.
Interpretatie van de teksten:
Ook hierover zijn de meningen zwaar verdeeld. Dit komt vooral doordat vele
woorden obscuur zijn. Al in de vroegste oudheid had men al moeite met de
betekenis van de Shruti in enge zin. Er is geruime tijd overheen gegaan
tussen de fase van de openbaring (Shruti= het gehoorde) en de mondelinge
overlevering (ingefluisterd aan trouwe leerlingen, ook Shruti) binnen de
families tot aan de compilatie van Veda Vyà¢sa.
De Vedische scholen:
Er zijn vier Shà¢kh࢒s of scholen genoemd naar de vier Samhit࢒s. De
Brahmaanse families volgen één of meerdere scholen.
A. De R.k Samhità¢
Deze Veda is genoemd naar de verzen die bekend staan als R.ch of R.chà¢, dat
wil zeggen lofverzen. Lofprijzingen op Agni,Indra, Varuna, etc. als aspecten
van het Goddelijke als abstract begrip of concreet in het gemanifesteerde
Universum.
Deze collectie van 1028 Sà»kta’s (=hymne) is op de volgende opgedeeld:
1. Tien Mandala’s of Liedercycli. Elke hymne kan 1 tot 58 verzen bevatten.
2. Acht Ashtaka’s, die van later datum zijn. Het is een kunstmatiger
manier van indelen om de verzen beter te kunnen onthouden. Deze
Ashtaka’s zijn weer onderverdeeld in Adhyà¢ya’s of lessen, bestaande
uit Varga’s of groepjes van 5 verzen.
De oudste kern van deze Veda bestaat uit de familieboeken: Mandala II tot en
met Mandala VII zijn resp. bewaard in de Brahmaanse families der
Gr.tsamada’s (tak van de Bhà¢rgava’s), Vishvà¢mitra’s, Và¢madeva’s (tak van de
Angirasa’s), Atri’s, Bharadvà¢ja’s (tak van de Angirasa’s) en Vasishtha’s.
Mandala VIII behoort grotendeels aan de Kà¢nva’s, Mandala VIII behoort
grotendeels aan de Kà¢shyapa’s en heeft als thema ‘Soma’.
Zoals met alle Indiase werken, zijn de eerste en laatste hoofdstukken of
boeken als laatste toegevoegd.
De R.k Samhitࢠkende voorheen meerdere versies. De huidige versie heet de
Shà¢kalya recensie van de Bhà¢rgava familie. Het is gebaseerd op de oudere,
verloren geraakte Mà¢ndukeya recensie van de Và¢sishtha familie.
Er zijn fragmenten bewaard van de Và¢shkalya recensie van de (Bhà¢radvà¢ja of
Và¢sishtha familie) in verwijzingen in andere werken.
De priester van de Rig Veda heet Hotr. =lofprijzende.
C. De Yajur Samhità¢
Deze Samhitࢠvan de yajus=offermantra is overgeleverd in 5 recensies. Deze
Samhitࢠbestaat uit twee hoofdgroepen, namelijk de oudere Kr.shna (=donkere,
teruggaand op Kr.shna Veda Vyà¢sa?) scholen en de jongere Shukla (Lichte,
afwijkende school van de Yà¢jnavalkya) school.
Kr.shna scholen (meeste horen bij de Bhà¢rgava familie):
1. Chà¢rà¢yanà®ya-Katha, ook wel Kà¢thaka genoemd.
2. Kapishthala-Katha, van de Và¢sishtha familie.
3. Maitrà¢yanà®ya
4. Taittirà®ya
Shukla school:
De Và¢jasaneyà® in 40 Adhyà¢ya’s of lessen. Deze Samhitࢠis genoemd naar de
Yà¢jnavalkya familie en is overgeleverd in 2 recensies: Die van Kà¢nva en die
van Madhyà¢ndina.
De Yajuh Samhitࢠheeft vele mantra’s geleend van de R.g Samhità¢, met
wijzigingen, speciaal aangepast aan de rituelen=yajna.
De priester van de Yajur Veda heet Adhvaryu, iemand die de adhvan=weg baant
vanaf de aarde naar de hemel voor de yajamà¢na, degene die het offer laat
uitvoeren.
B. Sà¢ma Samhità¢
De Sà¢ma Samhità¢, een verzameling van sà¢man=zangverzen, is in drie
recensies overgeleverd. De meest populaire is de Kauthuma recensie
van de Và¢sishtha familie. De tweede versie is identiek aan de vorige
en heet de Rà¢nà¢yanà®ya recensie.
De derde die van de andere twee verschilt, heet de Jaiminà®ya of
Talavakà¢ra recensie van de Bhà¢rgava familie.
De Jaiminà®ya recensie bestaat uit de volgende delen:
1. Samhità¢, bestaande uit Pà»rvà¢rchika, Aranyaka en Uttarà¢rchika.
2. Gà¢na, of liederen: Grà¢ma-geya, Aranyaka-geya, Uha, Uhya of Rahasya.
Deze Sà¢ma recensie bestaat uit 1810 verzen, welke voor het grootste
deel geleend zijn van de R.k Samhità¢, maar met vele wijzigingen, met
name bestemd voor de muzikale recitatie.
De Sà¢ma Samhitࢠbevat een indicatie van de melodielijnen van de oude
Vedische muziek. Hoe authentiek deze nog zijn is met geen mogelijkheid te
achterhalen.
De priester van de Sama Veda heet Udgà¢tr. of zanger.
D. Atharva Samhità¢
Deze Samhità¢, een verzameling van verzen van de Atharvan=vuurpriester, is
overgeleverd in de Shaunaka recensie (van de Bhà¢rgava familie) en de
Paippalà¢da recensie.
De Samhitࢠbestaat uit 20 Kà¢nda’s of hoofdstukken. Dan is er een verdere
indeling in Prapà¢thaka (lezing), Anuvà¢ka (recitatie) en Dashati (decade).
De Atharva Samhitࢠheette voorheen Bhrigvà¢ngirasa, genoemd naar de
twee oude vuurpriesters en hun familie: Bhrgu en de Bhà¢rgava familie
en Angiras en de Angirasa familie. Beide woorden betekenen licht of
vuur. Het laatste woord ‘angiras’ is verwant aan het Griekse ‘angelos’ =
engel.
De Atharva Samhitࢠheeft ook verzen uit de R.k Samhitࢠovergenomen.
De priester van deze Veda heet: Brà¢hmana= kenner van brahman: Brahman is een
versvorm, een mantra van de Atharva-priesters.
Brahman betekent ook het universum, dat wat via de brahman-verzen
gekend kan worden.
N.B. We zien dat het woord Brà¢hmana twee betekenissen heeft:
1. exegetische Vedische teksten als commentaren op de Samhit࢒s.
2. priesters alleen horende bij de Atharva Veda, later de dominante
priesterfunctie.
.
Satish Mishra
.



