Essay – De evolutie van de Surinaams-Hindostaanse popmuziek
Met dit essay, getiteld: De evolutie van de Surinaams-Hindostaanse popmuziek wil ik de lezer bij voorbaat waarschuwen voor het feit dat hij/zij niet met een muziekhistorisch overzicht in de gebruikelijke vorm (gedetailleerd en uitgebreid) te maken krijgt. Hoe belangrijk een verruiming van onze geestelijke horizon naar het verleden toe in menig opzicht ook moge zijn, voor mij is het als analyserende muziekluisteraar vanuit de publieke reserve tribune het zoeken naar historische wortels in deze materie daarom een onbeperkt delven in de bodem van vroegere tijden. Je riskeert hierbij meer zand en gruis te zullen opspuiten dan enige waardevolle en ons geestelijk bezit vermeerderende vondsten bloot te leggen. Ik bedoel hiermee dat een dergelijke musicologisch archeologische nijverheid ons nergens naar toe zal willen leiden en dat alle geà¯nvesteerde wetenschap en weergaloze vlijt ons ook nergens mee zal vervullen. Onze nieuwsgierigheid moet derhalve niet gericht zijn op stapels vergeeld papier maar op wat morgen en overmorgen ons te brengen heeft. Iedere tijd kent zijn eigen imperatief. Voor iedere eerbiedwaardige graftombe die wij voortaan met rust willen laten, kunnen wij tijd en energie winnen voor de zeer interessante ontwikkelingen die ons intrigeren.
Verantwoording
Dit essay is ontstaan uit een persoonlijke interpretatie van de ontwikkelingslijnen m.b.t. de Surinaams-Hindostaanse popmuziek vanuit het oogpunt van de literaire kritiek. Als wetenschapper zie ik parallellen tussen literatuur, muziek, schilder- kunst en misschien ook andere vormen van kunst. Ik probeer deze ontwikkeling zodanig in kaart te brengen dat dit een impuls mag zijn voor de ware musicoloog om een keer een wetenschappelijk verantwoorde studie te wijden aan deze materie en zich dus niet te storten op een hiëroglifisch notenschrift waar de doodnormale sterveling die er geen kaas van gegeten heeft, geen enkel noodzakelijke, waardevolle, wezenlijke en onmisbare informatie uit kan halen. Dit boek wil in de eerste plaats een oriëntering zijn voor de al of niet zelf musicerende minnaar der toonkunst, die in de doolhof der Surinaams Hindostaanse popmuziekhistorie hopeloos dreigt te verdwalen en die tenslotte zijn pogingen volkomen gedesoriënteerd staakt. De kennismaking met deze muzikale uitingen uit den verre vreemde kan nog wel eens voor de niet Hindostaanse luisteraar een ware ontroering veroorzaken, maar zal in de meeste gevallen toch niet meer dan interessant en merkwaardig zijn .– en voor het interessante en curieuze is in de huidige situatie terdege plaats.
Hoofdstuk I
Het bivakkeren binnen het Hindostaans muziekgezelschap levert op dat de muzikanten deze ambacht veelal uit liefhebberij en zelfs uit een niet afwendbare roeping beoefenen dan vanuit het stille verlangen er financieel ooit beter op te zullen worden . Ze hebben ervoor over nachten op te blijven voor publiek, dat niet eens acht slaat op de kwaliteit van hun met veel ijver en toewijding voorbereide muziekstukken maar meer om de beat waar ze zich een hernia op kunnen moven. Hindostaanse muziek wordt in vele muziekstijlen beoefend. De vrolijke klanken maken deze muziekvorm plezierig om naar te luisteren, en op veel folk festivals staan groepen te trappelen om hun kunnen weer te geven. Behalve de traditionele Hindostaanse bands, die veelal oude Hindostaanse songs uit de jaren 60 en zeventig vertolken, laten ook hedendaagse groepen zich door deze traditionele stroming beà¯nvloeden. Oude liederen worden steeds in een nieuw jasje gestoken waarbij de muzikale omlijsting ook een verandering ondergaat die het beste in deze tijd past. Ter verkrijging van een authentiek beeld van de Surinaams-Hindostanse popmuziek is het noodzakelijk om even in het kort te schetsen hoe de eerste klanken zich getransformeerd hebben tot de megamelodie, waar wij thans op worden vergast. Wij gaan terug naar de oorsprong, namelijk het moment waarop het fenomeen Hindostaan en daarmee gepaard gaande de Hindo- staanse muziek manifest werd.
Nadat het schip Lallarookh uit India zoevend over de Surinaamse wateren de haven binnengleed, waarbij een horde Hindostaanse immigranten, met hun zonverbrande voeten gestoken in selfmade houten Gandhi-slippers, het vaartuig verliet teneinde via een krakkemikkige houten steiger op het vaste land terecht te komen, kon op dat moment niemand vermoeden dat de massa zich bewoog op de beat van een onhoorbare Hindostaanse achtergrond muziek, die tussen hun oren en in hun ziel galmde. Hun onmisbare muziekinstrumenten hadden ze met zorg verstopt tussen hun schamele bezitting, die ze van de Nederlandse ronselaars nog met zich mochten meenemen. Het genre muziek dat men destijds met deze muziekinstrumenten beoefende, heet de Baithà¡k-gà¡nà¡ (zittend musiceren). De Hindostanen waren veelal afkomstig uit het gebied in India dat Uttar Prades werd genoemd en thans: United Provincies. De Baithà¡k-gà¡nà¡ is dientengevolge ook het fundament waar de hedendaagse Surinaams-Hindostaanse muziek op is kunnen gedijen. De taal, zang, dansvormen, muziekstijlen, godsdienst, traditie en andere vormen van expressiviteit, waren de culturele pilaren die de immigranten meenamen uit het toenmalige India als cultureel erfgoed, waarmee zij als jahà¡ji bhà¡i’s (“mede-reizigers.”) de basis legden voor hun verdere culturele ontwikkeling in het ontvangende land.
De Baithà¡k-gà¡nà¡ vormde vanaf haar prille stadium de basis voor het vocaal van de zangers, dichters en woordkunstenaar van Hindustaanse origine. Het is in dit opzicht een treffende vergelijking met de Jazz en Blues van de Afro-Amerikanen, die via deze vocale expressies uitdrukking gaven aan momenten van verdriet, blijdschap etc. Bezien vanuit de Afro’s in Suriname woedde er onder hen juist tot het moment dat legerleider Bouterse de culturele cohesie onder de etnische groepen in rap tempo bevorderde door hen letterlijk tegen elkaar te schieten, een absolute negatie jegens de Hindostaanse muzikale klank en ritme. De Afro’s vonden dat deze Aziatische groep zich met zijn culturele bagage erg afzonderde van de Surinaamse gemeenschap, welke volgens hen op de Nederlandse leest geschoeid diende te zijn. Zij meenden daar even het goede voorbeeld aan te kunnen geven door zich door de Nederlandse Zending en Missie te laten kerstenen en hun mooie poëtische Afrikaanse namen als Kàºnta Kénte te laten veranderen in Jan Blank en Kees De Wit, ook al kregen ze daarbij als bijsluiter in de hand gedrukt dat kroeshaar een soort lepra uitstulping zou zijn en dat Negroide raskenmerken enkel in verband te brengen zouden zijn met het infernale. Desalniettemin profileerde de Afro gemeenschap zich als trouwe bondstam van Nederland en als distributeur van de uit Nederland geà¯mporteerde spruitjes-lucht-cultuur. Een Hindostaan die destijds presteerde in publieke ruimtes een Hindostaans deuntje te wurmen uit zijn getuite mond, riskeerde een enorme hilariteit. Tegenwoordig wordt de Hindostaanse muziek, misschien ook vanwege de Westerse invloeden in de muzikale vormgeving, in alle openheid uitgestort over straten waar de voorbijganger het verder mee heeft te doen.
Binnenkort het volgende deel.
Rabin Gangadin




I love that sneer.. :grin
Ja, het is een leuk onderwerp, maar het leest voor geen meter. Waarvoor is al dat vocabulair machtsvertoon nodig? Na een paar zinnen verloor ik al m\’n aandacht. :zzz
het kan zij dat dit stuk qua vocabulaire verder reikt dan de hedendaagse woordenschat, bevattende de woorden:
Chill, cool, vet, stylo,
De rest weet jij vanuit je eigen reservaat aan woordenkennis zelf in te vullen.
uhuh to sexy for my woordenschat
Ghoengroe ki pukar Tha best Fuck You and Your Fucking MAMA