Kathak


Vrijdagavond liep ik door de stromende regen (jawel, lang leve Nederland) en kletsnat begon ik me heel even af te vragen waarom ik wind en weer trotseerde. Een paar tellen later, aangekomen in het leslokaal, verdwenen alle vertwijfelingen en eenmaal aan het dansen geslagen kon ik het me niet voorstellen ooit getwijfeld te hebben. Moeilijk te beschrijven wat mij dat deed denken, maar laat ik toch maar een poging wagen: Het klinkt vast een beetje flowerpowerachtig, maar tijdens het dansen van Kathak, heb je een beetje het gevoel te kunnen zweven en er jaagt adrenaline door je lichaam als je werkelijk dat ene moeilijke pasje gracieus en sierlijk op de hoogste snelheid kunt uitvoeren. Er komt aardig wat discipline bij kijken, maar dat maakt de dans en het oefenen ervan er alleen maar interessanter op.

Mijn woorden doen de dans niet voldoende eer aan, om er echt een goed beeld van te kunnen krijgen, zou je een Kathak-optreden moeten aanschouwen. Voor nu zal een stukje theorie moeten volstaan:

Kathak, de klassieke dans uit Noord- India, is afgeleid van het woord “Katha”, dat verhaal betekent. Kathak, het vertellen van religieuze verhalen, werd voorheen voornamelijk gedanst in tempels. Kathak is rond 1550 uit de heilige tekst “Natya Shastra” ontstaan. 

De dans die wij vandaag de dag kunnen bewonderen is ontwikkeld door een groep Kathakdansers, de Kathakas, die door geheel India reisden om zo door middel van zang, dans, acteerwerk het Hindoeà¯sme te delen met de bevolking. Gedurende verscheidene invasies die de Indiase geschiedenis kent, is Kathak het meest beà¯nvloed door de heerschappij van de islamitische Moghuls. De koningen van de Moghuls hielden streng toezicht op alle vormen en uitingen van kunst, waardoor Kathak verschoof van een heilige tempeldans naar een hofdans ter vermaak van de heersers. De Indiase dansers hebben bepaalde elementen van de dansers van de Moghuls overgenomen, maar zijn ook beà¯nvloed door de Perzische dans en muziek die zij met zich meebrachten. Kathak in haar huidige vorm is dus een mooi resultaat van het samensmelten van twee verschillende culturen. 

Net bij de meeste vormen van dans in het Hindoeà¯sme, is de zang waarop gedanst wordt, gebaseerd op de toonladder “Sa Re Ga Ma Pa Dha Ni”. Kathak bevat een erg hoog ritmisch gehalte; de dans bestaat in hoofdlijnen uit het snelle voetwerk (het “stappen”) en het draaien van cirkels. De basis ligt in de maat van 16 tellen, elke danspas valt terug te voeren op deze telling. Het basisritme gaat uit van acht tellen (de helft van 16) en luidt als volgt: “Taa Thei Thei Tat, Aa Thei Thei Tat”. (Afwisselend rechts-links, altijd te beginnen met rechts.) Daarnaast spelen gezichtsuitdrukking, handgebaren en sierlijkheid een zeer belangrijke rol. Tijdens het dansen worden ghungroo’s, belletjes die het geluid van de stappen benadrukken, gedragen. 

De dans kan zowel door man als vrouw beoefend worden en verbeeldt vaak de verhalen over Radha en Krishna. De gedachte achter de dans is de schoonheid van het leven en daarom bevat de dans zelden statische poses en zit er voortdurend, in wisselende snelheden, beweging in de uitvoering.

Het bovenstaande stukje theorie volstaat bij lange na niet, bezoek vooral eens een optreden of wandel een les binnen om de schoonheid van deze dans zelf te aanschouwen.

4 Reacties
  1. Gast
    januari 20, 2006 om 10:04 am
    ...

    hoi, ik heb een vraagje…heb je toevallig nog meer informatie over deze dans? want ik moet een werkstuk maken voor school en ik kan heel weinig vinden…en weet je misschien ook nog wat over andere dansen? zoals: kuchipudi, kathakali en Bhangra?? je zou er echt een plezier mee doen…mail op me op: loveyessi@hotmail.com alvast bedankt!! groetjes jessica

  2. Gast
    juni 1, 2006 om 1:14 pm
    shakshigopal

    FANTASTISCH leuk te weten dat je verdiept in de achtergrond informatie omtrent jou kunstuiting .wens je succes wist je dat bibliotheek blaak video banden/muziek over versheidene indiase dans heeft.greatings http://www.shakshigopal.com

  3. Gast
    december 4, 2006 om 6:23 pm
    Umroa

    Waar wordt deze dans gegeven in Amsterdam? Weet iemand dat?

  4. wishwash
    november 16, 2009 om 12:44 am

    kathak lessen door eerste generatie kathak danser shakshigopal
    shaksigopal@yahoo.com in dennhaag

Schrijf een reactie

Login/Register access is temporary disabled