Wat is er aan de hand?
Veel vrouwen schamen zich voor het feit dat ze niet kunnen klaarkomen. Vaak nemen ze wel de moeite om naar de huisarts te gaan, maar meestal vertellen ze niet wat ze daadwerkelijk voor problemen hebben. Velen hopen dat de huisarts aan de zogenaamde problemen, die de patiënt relateert met het uitblijven van het orgasme, kan zien dat het gaat om een eventueel orgasmestoornis. Als het orgasme ook wegblijft tijdens het masturberen, dan gaan ze zich nog meer zorgen maken. Vaak stappen ze uiteindelijk wel naar de huisarts, of ze nemen contact op met bijvoorbeeld de Rutgers Stichting.
Als er een vrouw met een eventueel orgasmestoornis bij de huisarts aanklopt zal de huisarts zich een aantal dingen afvragen:
Wat gaat er precies niet goed?
Raakt ze wel voldoende opgewonden?
Heeft ze wel echt zin in seks? Is ze misschien frigide?
Merkt ze wel dat ze vochtig wordt?
Waarom lukt het masturberen niet?
Wat voelt ze daarbij wel en niet?
Heeft ze vroeger misschien nare seksuele ervaringen gehad?
Is ze ooit verkracht of een slachtoffer van incest?
Vrouwelijke orgasemestoornis
Onder een vrouwelijk orgasmestoornis wordt verstaan: een aanhoudend of herhaaldelijk uitstel of uitblijven van het orgasme na een normale seksuele opwinding gedurende de seksuele opwindingsfase. Voor elke vrouw is het de intensiteit van die stimulatie die moet leiden tot een orgasme verschillend. De een heeft een grotere stimulatie nodig om het orgasme te bereiken en de ander heeft heel weinig stimulatie nodig om het orgasme te bereiken.
Net zoals bij de meeste seksuele stoornissen moet bij de orgasmestoornis nagegaan worden of de stoornis altijd al aanwezig is geweest en of ze onder alle omstandigheden aanwezig is of dat het situatie gebonden is. De orgasmetoornis kan veroorzaakt worden door een combinatie van verschillende factoren. Een voorbeeld hiervan is een vrouw die in de menopauze zit, haar schede is droog en pijnlijk. Het hebben van gemeenschap doet dan verschrikkelijk pijn. Deze ervaring zorgt voor het verdwijnen van de seksuele opwinding en mondt ten slotte uit in het uitblijven van het orgasme.
De meeste vrouwen die ooit in hun leven een orgasme hebben ervaren, verliezen die capaciteit alleen onder zeer bijzondere omstandigheden, zoals: bij verslechtering van de seksuele communicatie, door relationele conflicten, door een traumatische ervaring (bijvoorbeeld een verkrachting), in het kader van een stemmingsstoornis (depressie) of als gevolg van ernstige ziekten.
Het orgasme
Het clitorale orgasme is, volgens vrouwen die het clitorale en vaginale orgasme beide kennen, niet te vergelijken met het vaginale orgasme. Zeker niet als het clitorale orgasme wordt opgewekt via orale of manuele stimulatie. De vrijtechniek van een paar kan op een bepaalde manier ontwikkeld zijn dat de man of de vrouw tijdens de co?tus op de een of andere de clitoris extra stimuleert. Dit kan bijvoorbeeld bereikt worden door een ring om de basis van de penis te plaatsen waaraan prikkeldingetjes bevestigd zijn. Sommige vrouwen ervaren een extra fijn orgasme via het stimuleren van de G-plek. Deze bevindt zich aan de voorzijde van de vagina een paar centimeters voorbij de clitoris. Er zijn allerlei vibrators in de handel die tegelijkertijd meerdere prikkelplaatsen stimuleren.
In de praktijk blijkt dat vrouwen soms een orgasme hebben na directe stimulatie van de clitoris en niet tijdens de co?tus. Elke beleving van elk orgasme is anders. Voor de stimulatie om tot het orgasme te komen zijn natuurlijk ook andere delen van het lichaam belangrijk.Dit geldt zowel voor de man als voor de vrouw. Veel vrouwen ervaren opwinding en orgasme slechts onder bepaalde voorwaarden en bij een seksuele partner met wie een emotionele band bestaat. Deze en vele andere aspecten van het vrouwelijk orgasme veroorzaken soms misverstanden, juist omdat de clinicus aan de hand van een onderzoek bepaalt of er sprake is van een stoornis of niet. Vooral mannelijke artsen/clinicus kunnen hun oordeel mede laten afhangen van zijn ervaring met het eigen orgasme.
Orgasmestoornissen van de vrouw zijn multifactorieel bepaald. Er kunnen fysiologische, psychische en sociale factoren aan ten grondslag liggen. Soms zijn die gelegen in de ervaring van de vrouw, soms in de stimulatie en soms in de ervaringen en de stimulatie van de vrouw. Meestal is de situatie waaronder een orgasme bereikt kan worden van groter belang dan de vorm van stimulatie. Vrouwen zeggen dan ook vaak: "Ik hoef niet zo nodig iedere keer klaar te komen, als ik maar het gevoel heb dat we samen met iets wezenlijks bezig zijn. Dat geeft me veel voldoening, en die voldoening is ook lichamelijk. Soms is dat gevoel de volgende dag nog merkbaar aanwezig. De schede wordt dan wel vochtig en er zijn ook vlinders in de buik, maar er is geen echt gevoel van orgasme."
Therapie
Wat kan er gedaan worden om een persoon over haar orgasmestoornis heen te helpen? De huisarts moet hierbij het volgende nagaan bij zichzelf: heb ik voldoende kennis en ervaring om zelf een therapie te starten of kan ik beter meteen verwijzen. Een vrouw met een totale anorgasmie kan beter worden verwezen naar een gespecialiseerde therapeut.
Ook vrouwen met een preorgasmie kunnen vaak in een een paar zittingen geholpen worden door deskundigen. Preorgastische vrouwen zijn vrouwen die nooit een orgasme hebben gehad. Zo kent bijvoorbeeld de Rutgers Stichting preorgasmie-groepen. Als de huisarts besluit zelf deze vrouwen te helpen, is het goed dat de huisarts zich bewust is van de hardnekkigheid van sommige orgasmestoornissen.Zeker voor het behandelen van orgasmestoornissen maakt het uit of het een vrouwelijke of mannelijke huisarts is. Een mannelijke huisarts zal moeilijker toegang krijgen tot de vrouwelijke patiënt.
Er kan ook doorverwezen worden naar een seksuoloog of een psychotherapeut. Maar als er aan de orgasmestoornissen ziekte, geneesmiddelen of leeftijd somatische aspecten kleven, dan kan de huisarts proberen om die samen met de patiënte op een rijtje te zetten.
De therapie voor orgasmestoornissen waarbij er geen duidelijk samenhang is met lichamelijke problemen uit:
Oud gedrag afleren; daarvoor is het niet nodig meteen een co?tusverbod op te leggen.
Opbouwende stimuli ter bevordering van de eigen opwinding leren kennen en toepassen.
De eigen lichaamsreacties daarop leren herkennen en durven aanvaarden.
De eigen lichaamsreacties actief leren oproepen en ervoor zorgen dat ze niet wegebben.
De partner betrekken bij het vrijen volgens eigen wensen of eigen condities.
Ten slotte het geleerde integreren in het gewenste of voor een orgasme noodzakelijke seksspel van beide partners
Tot slot moet er niet vergeten worden dat voor het bereiken van een orgasme dient men zichzelf te kunnen toestaan om controle te verliezen. Veel vrouwen maken ook de fout zich gedurende de seksuele opwinding te richten op het genot van de partner, hierdoor kunnen zij zichzelf niet toestaan ook te genieten en dus is de kans op het krijgen van een orgasme kleiner dan wanneer zij zichzelf toestaan te genieten. Dat wil dus zeggen dat er ook vertrouwen moet zijn in de partner en in jezelf, anders sta je jezelf niet toe om controle te verliezen.
Dit referaat is geschreven voor het keuzemoduul Seksuologie.
Artie
Bron:
Seksuele dysfuncties Jacques J.D.M Van Lankveld
Seksuologie voor de arts Redactie: C.W. Vink J.P.C. Moors A.K. Slob W. Everaerd Bohn Stafleu Van Loghum
De gesloten vrouw: Connie van Gils, Willeke Bezemer



