Ook de heilige koe hapt naar adem in deze docu’s
[ad_1]
Op twaalfjarige leeftijd begon Melati Wijsen met haar zusje een succesvolle actie om het gebruik van plastic tasjes en verpakkingen op haar geboorte-eiland Bali te verbieden. In de documentaire Bigger Than Us zoekt de (tijdens het filmen) 18-jarige Melati jongeren op die in diverse landen actie voeren, acties die zich niet alleen beperken tot het klimaat.
Zo ontmoet de energieke Melati een Syrische vluchteling in Libanon die een school heeft opgezet voor kinderen die er in opvangkampen zitten. In Malawi treft zij een jonge vrouw die actie voert tegen het uithuwelijken van meisjes en in Brazilië praat zij met een activist die de favela’s veilig(er) wil maken. Hun verhalen passeren de revue in een wat onhandige en onnodige raamvertelling.
Haar ontmoeting met Xiuhtezcatl Martinez in de Amerikaanse staat Colorado is indrukwekkend. De jonge Xiuhtezcatl, van inheemse afkomst, is een zogenaamde ‘fracktivist’, iemand die zich verzet tegen fracking, een controversiële methode om schalieolie en schaliegas van diep onder de grond naar boven te halen. Xiuhtezcatl vertelt Melati over ‘milieuracisme’. Toen oliemaatschappijen een frackingproject wilden opzetten vlak bij een overwegend witte school, staken bezorgde ouders daar een stokje voor, waarna het project werd verplaatst tot vlak naast een overwegend zwarte school – die waar Xiuhtezcatl op zat.
Melati eindigt in thuisland Indonesië. Daar wordt metropool Jakarta bedreigd door de stijging van de zeespiegel. En dan heeft ze het nog niet eens over de luchtvervuiling en de onstuitbare bevolkingsgroei van Jakarta die de klimaatcrisis verergeren. Begrijpelijk, want de beelden van Bantar Gebang in West-Java, een van de grootste vuilnisstortplaatsen ter wereld, zijn al deprimerend genoeg. Er wonen zo’n 18.000 gezinnen op deze vuilnisbelt. Een drone-shot laat zien hoe immens deze voor de bewoners zeer ongezonde afvalberg is.
“/>Beeld uit ‘Bigger Than Us’.
Alarmistisch
Een soortgelijk beeld, maar dan van een andere enorme vuilnisbelt, zit in Invisible Demons. Deze alarmistische documentaire is deprimerender dan het met positieve verhalen gevulde Bigger Than Us. Maker Rahul Jain laat zijn geboortestad Delhi zien, die (onder veel meer) kampt met smog, extreme hittegolven en vervuild drinkwater. Hij praat in voice-over over zijn eigen bevoorrechte positie als „air conditioned child”, de allerarmsten kunnen zo’n apparaat nooit betalen. Dat deze luchtverversers energie slurpen draagt alleen maar bij aan de immense problemen van Delhi. Maar ze zijn onontbeerlijk in de strijd tegen de onzichtbare demonen (de smogdeeltjes) uit de titel: „giftige dartpijltjes die onze longen doorboren”.
Jain spreekt een aantal stadsbewoners over de klimaatcrisis, zoals een veerman die op de sterk vervuilde Yamuna vaart – de smurrie in de rivier spreekt boekdelen. Die stelt vast dat zelfs de goden dit niet meer kunnen oplossen. Ook de in India heilige koe hapt naar adem in Jains met krachtige beelden gevulde documentaire, die ook over consumentisme en ongebreideld kapitalisme gaat.
Het is aan te bevelen beide documentaires, in 2021 onderdeel van het ‘cinema for the climate’-programma van het Cannes filmfestival, niet achter elkaar te kijken. Dat leidt geheid tot een diepe depressie. De statistieken die in de twee films ter sprake komen winden er geen doekjes om: het is misschien al te laat om de situatie nog ten goede te keren. „Later is too late” staat er op een spandoek in het verder hoopvol gestemde Bigger Than Us. Hoewel Melati optimistisch is en jongeren oproept tot het gezamenlijk actie ondernemen om het tij te keren, lijkt haar grootste angst realistischer: dat er niets verandert.
[ad_2]
Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/05/31/ook-de-heilige-koe-hapt-naar-adem-in-deze-docus-a4130714



