Niet vaccineren in Afrika kan als een boemerang op de rest wereld terugslaan


Een gevaarlijke boemerang van Covid-19-besmettingen in rijke landen dreigt, nu armere landen in met name Afrika ver achterop raken met hun vaccinatieprogramma’s. Dat biedt ruimte voor het ontstaan van nieuwe mutaties van het coronavirus. Mutaties zoals die nu te zien zijn in India, Brazilië en eerder in Zuid-Afrika kunnen de effectiviteit van de vaccins gaan bedreigen. Het is immers afwachten of de vaccins dan nog voldoende bescherming bieden.

De paniek die nu India in zijn greep heeft, zal spoedig overslaan naar Afrika, waarschuwt John Nkengasong, directeur van het Africa Centre for Disease Control and Prevention. „We hebben niet genoeg zorgpersoneel en we hebben te weinig zuurstof.” Terwijl de bevolking in rijke landen zoals Nederland voor meer dan een kwart is gevaccineerd, is in heel Afrika gemiddeld pas 2 procent van de bevolking gevaccineerd. In het land dat het zwaarst is getroffen door de pandemie, Zuid-Afrika, slechts 0,6 procent.

Zuid-Afrika stopte begin dit jaar met de vaccins van AstraZeneca, nadat uit een studie bleek dat het vaccin niet werkte tegen milde klachten als gevolg van de Zuid-Afrikaanse Covid-19-variant. Zuid-Afrika legde ook vaccinaties met Johnson& Johnson tijdelijk stil, wegens internationale zorgen over bijwerkingen. Volgens een studie van de Universiteit van Tel Aviv zou het Pfizer/BioNTech-vaccin niet in alle omstandigheden beschermen tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Die studie is nog niet door andere onderzoekers gecontroleerd.

India levert niet meer

Het vaccinatietempo vertraagt intussen verder doordat leveringen uit India zijn gestaakt. Een belangrijke reden is de paniek in India, waar het Serum Institute verantwoordelijk is voor de distributie aan arme landen via het zogeheten Covax-programma. India zag zich in maart gedwongen de export van vaccins stil te leggen, om de eigen bevolking voorrang te kunnen geven. Zo’n 90 miljoen vaccins konden daardoor niet worden geleverd. Zeker zestig landen, de meeste in Afrika, zijn daardoor zonder vaccins komen zitten. Rwanda, Ghana, Senegal en Botswana zijn al door hun vaccinvoorraad heen.

„Covax is tot een huiveringwekkende stilstand gekomen”, zei Ayoade Alakija van de Vaccine Delivery Alliance van de Afrikaanse Unie in de Financial Times. „We zijn nu enkel bezig de stoelen op het dek van de Titanic te verzetten.” De verwachting is dat het Covax-programma pas in juni weer zal kunnen worden hervat.


Lees ook: In Kenia liggen alle IC-bedden al vol

Wurggreep

De Afrikaanse Unie verwijt rijke landen de internationale vaccindistributie in „een wurggreep te hebben” en roept Europa en de Verenigde Staten op bij te springen in de arme landen. „We moeten overal in hetzelfde tempo vaccineren als in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Niet een beetje hier en een beetje daar. Er zijn nu teveel vuren die branden”, zei Alakija.

Landen waar niet gevaccineerd wordt, zijn vatbaar voor mutaties. Zuid-Afrika zag afgelopen december en januari een exponentiële toename van het aantal besmettingen, met name onder jongeren. Die toename bleek het gevolg van een mutatie van het virus, dat twee keer zo besmettelijk is.

Hoewel het aantal dagelijkse geregistreerde besmettingen inmiddels relatief laag is, ongeveer duizend per dag op een bevolking van 50 miljoen, meldden onderzoekers een grote oversterfte. Volgens de South African Medical Research Council stierven in het afgelopen jaar 150.000 meer Zuid-Afrikanen, dan het jaar ervoor. Door de maandenlange lockdown waren andere doodsoorzaken zoals auto-ongelukken veel lager dan in andere jaren. Onderzoekers zien het coronavirus als de belangrijkste oorzaak van de oversterfte.

De South African Modelling Covid Consortium maakte een model voor de derde golf die dreigt te beginnen. Volgens de berekeningen zal die golf minder ernstig zijn dan de afgelopen golf aan het begin van het nieuwe jaar. Maar datzelfde optimisme had India ook, waarschuwt Ayoade Alakija van de Afrikaanse Unie in de Financial Times. „Twee maanden geleden deed India een overwinningsdansje en deelden ze vaccins uit alsof het snoepjes waren. Ze zeiden dat het zo goed ging vanwege groepsimmuniteit en hun jonge bevolking. Kijk eens hoe het nu met ze gaat.”

Hoe gaat het vaccineren in Europa, de VS en Zuid-Amerika? pagina 6-7



Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2021/05/04/niet-vaccineren-in-afrika-kan-als-een-boemerang-op-de-rest-wereld-terugslaan-a4042402

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen