Indiaas naaiatelier van GAP op heterdaad betrapt op kinderarbeid


De Britse krant The Observer is naar eigen zeggen in het Indiase New Delhi op een naaiatelier gestuit waar kinderen, sommigen slechts 10 jaar oud, kleding produceren voor het merk Gap. De kleding is bestemd voor de westerse markt. Gap zegt de in het atelier vervaardigde kleding uit de handel te zullen halen. De kinderen zeiden dat zij door hun families aan het atelier, een zogenoemde sweatshop, waren verkocht en dat ze net zo lang moesten werken totdat ze dat bedrag hadden terugverdiend. De kinderen werden gedwongen om zestien uur per dag te werken. Sommigen zeiden dat ze helemaal niet betaald werden, naar hun baas zei omdat ze nog in opleiding waren. De krant beschreef het complex waar de kinderen werkten als ‘met vuil besmeurd’. Uit een overstroomd toilet afkomstige uitwerpselen zouden er door de gangen drijven. In het bericht werd een jongen geciteerd die zei dat kinderen die huilden of niet hard genoeg werkten werden geslagen met een rubberen buis of in olie gedrenkte lappen in hun mond gestopt kregen. De Britse omroep de BBC toonde beelden van het naaiatelier, gemaakt door een Duitse cameraploeg. <p>

Volgens tellingen van de Indiase regering zijn er nu ongeveer twintig miljoen werkende kinderen. Twee miljoen daarvan zouden werkzaam zijn in gevaarlijke industrieën zoals de vuurwerk-, lucifer-, leer-, sigaretten- en tapijtindustrie. Maar volgens onafhankelijk onderzoek waren er in 1983 echter al vierenveertig miljoen werkende kinderen. Als er, behalve de toename van de bevolking, weinig is veranderd, dan is dat aantal nu opgelopen tot een getal tussen de vijfenvijfzestig miljoen. Als je echter afgaat op alle kinderen tussen de zes en veertien jaar die in India niet naar school gaan dan zou het aantal werkende kinderen zelfs rond de honderd miljoen kunnen liggen (op een bevolking van ruim negenhonderd miljoen).Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen kinderarbeid en kinderwerk. Veel Indiase kinderen werken bijvoorbeeld mee op het land, in het eigen bedrijfje of in de huishouding. Zolang deze en andere werkzaamheden genoeg tijd overlaten voor onderwijs en spel, is er sprake van kinderwerk.

Er is sprake van kinderarbeid als kinderen werk verrichten dat een bedreiging vormt voor hun geestelijke en lichamelijke gezondheid en ontwikkeling. Vaak werken kinderen in een ongezonde omgeving en worden ze slecht betaald. Een werkdag van acht tot veertien uur zonder vrije dagen voor een kwartje per dag is in India heel gewoon.Van de werkende kinderen in India zijn naar schatting tien miljoen het slachtoffer van een vorm van slavernij of ‘gebonden arbeid‘. Meestal gaat het om kinderen die gedwongen worden te werken om een schuld van hun ouders, ontstaan door een lening met woekerrente, af te betalen. De lening is bijvoorbeeld afgesloten om eten of kleding te kopen of om een bruiloft te betalen. Het kind dat de schuld moet ‘wegwerken’ krijgt meestal nog minder betaald dan anders of krijgt helemaal geen loon. Daardoor kan de schuld nooit afgelost worden. Zo heeft de geldschieter een zeer goedkope arbeidskracht. Schuldslavernij is volgens de Indiase wet verboden. Deze wet wordt door gebrek aan controle en door de macht van de geldschieters – vaak bazen van bedrijven, grote boeren of handelaren – nauwelijks uitgevoerd. Een woordvoerder van Gap zei dat het erop lijkt dat het bericht over de kinderarbeid klopt en dat daarom tienduizenden kledingstukken uit de handel gehaald zullen worden, om te voorkomen dat door kinderen vervaardigde kleding in de winkels terechtkomt. Hij zei dat Gap onder geen beding de inzet van kinderen in het arbeidsproces goedkeurt en dat de zaak uitvoerig zal worden onderzocht. De oorzaken van kinderarbeid in India liggen in het verre verleden. De oude traditie van slavenarbeid door gezinnen die kasteloos of van lage kaste zijn, is een van die oorzaken. Zoals we hebben gezien, is (kinder)slavernij nog volop aanwezig in India. Nog steeds worden vooral de kastelozen of ‘paria’s’ en hun kinderen daarvan het slachtoffer. Veel mensen zien hen nog steeds als minderwaardig en ‘onrein’. Vroeger leerden veel kinderen – vooral jongens – een ambacht van hun vader, bijvoorbeeld wever, boer of pottenbakker. Er was toen maar een zeer kleine groep kinderen die naar school ging, voornamelijk uit de kasten van priesters en ambtenaren. De meeste kinderen leerden een beroep in de praktijk. Nu is dat veel minder het geval. Veel voormalig ambachtswerk gebeurt nu routinematig in fabrieken en werkplaatsen of je moet er een vak voor leren. Daarvoor is vaak basisonderwijs vereist. Als je als boer niet kunt lezen en schrijven, is het moeilijk een lening af te sluiten en de gebruiksaanwijzing van kunstmest te lezen. Als je als landarbeider of dienstmeid niet kunt lezen of rekenen, wordt je makkelijker bedrogen. Op de vraag wat de belangrijkste oorzaak is van kinderarbeid volgt vaak het antwoord: armoede. Kailash Satyarthi, voorzitter van de Zuid-Aziatische Coalitie Tegen Kinderarbeid, draait de zaak om:
‘Kinderarbeid is niet het gevolg, maar een oorzaak van armoede. In India werken vijfenvijftig miljoen kinderen in dienst van bazen en zijn zestig miljoen volwassenen werkloos. Het is een vicieuze cirkel. Als kinderen moeten werken en geen onderwijs volgen of een vak leren, zullen ze hun hele leven arm blijven. Hun gezondheid gaat er op achteruit. Misschien dat één op de honderd kinderen een vak leert, maar de rest blijft ongeschoold arbeider. Ze hebben geen enkele kans op ontwikkeling of groei en zullen de rest van hun leven het slachtoffer blijven van uitbuiting en misbruik. Waar kinderen worden ingezet, gaan ook de lonen voor volwassenen omlaag. Met als gevolg dat het gezinsinkomen eerder daalt dan stijgt, waardoor de kinderen helemaal niet meer gemist kunnen worden. Zo kom je in een neerwaartse spiraal.’ (Unicef Nieuws, februari 1996) Volgens Unicef India is ‘uitbuiting van de zwakken en kansarmen’ de hoofdoorzaak van kinderarbeid. Armoede heeft daar in zoverre mee te maken dat arme mensen het meest kwetsbaar zijn voor uitbuiting.

Als er geen wetten of organisaties zijn die bescherming bieden, dan moeten volwassenen elk (laag) loon accepteren dat hen wordt geboden. Of accepteren dat zij helemaal geen werk krijgen maar dat hun ‘goedkopere’ kinderen worden ingehuurd. Ook zullen mensen eerder hun kind uit werken sturen als hun inkomen laag en onzeker is, vooral als het onderwijs slecht is. Of ze houden de kinderen thuis om voor het huishouden, de kleine broertjes en zusjes of het vee te zorgen zodat ze zelf kunnen werken of werk kunnen zoeken.

ImageToch blijkt dat armoede op zich geen reden hoeft te zijn voor kinderarbeid. In een van de armere deelstaten (provincies) van India – Kerala – gaan wel bijna alle kinderen naar school. In Kerala is de verdeling van de inkomens minder ongelijk dan in de rest van India. De arbeiders zijn er beter georganiseerd en verdienen daardoor een beter loon. De wetten die hun belangen (en die van kinderen) beschermen, bijvoorbeeld de Kinderarbeidwet, wordt er beter uitgevoerd. De deelstaatregering steekt veel meer geld in het basisonderwijs. Het gevolg is dat in Kerala de meeste kinderen naar school gaan en bijna iedereen kan lezen en schrijven. In de meeste andere deelstaten van India is dat nog niet de helft van de mensen. De uitbuiting van kinderen blijft bestaan door het ontbreken van goed en verplicht onderwijs en een effectieve wetgeving tegen kinderarbeid (waarover straks meer). Dat maakt het voor werkgevers heel makkelijk en aantrekkelijk om ‘goedkope’ kinderen in dienst te nemen in plaats van volwassenen. De kinderen kosten aan loon vaak maar een kwart of nog minder dan een kwart van volwassenen. Een voordeel voor de werkgevers is ook dat kinderen minder mondig zijn dan volwassenen. Kinderen kunnen niet zoals volwassenen een vakbond vormen en zich samen inzetten voor meer loon en betere arbeidsomstandigheden. Er wordt wel eens gezegd dat kinderarbeid nodig is, omdat sommige bedrijven anders failliet zouden gaan. Uit onderzoek is echter gebleken dat dit niet het geval is. Meestal steken de bazen de extra winst die ze maken door kinderen in plaats van volwassenen in dienst te hebben, gewoon in eigen zak. Eigenaren laten vaak na hun fabrieken te moderniseren omdat kinderarbeid zo goedkoop is dat zij niet willen investeren in betere productiemetboden. Op den duur gaat de Indiase export daardoor achteruit en prijst men zichzelf uit de markt.  In de grondwet die India na zijn onafhankelijkheuid in 1947 aannam, staat dat ‘geen kind jonger dan veertien jaar in een fabriek of mijn mag werken, noch enige gevaarlijke arbeid mag verrichten’. India heeft sindsdien diverse wetten aangenomen om kinderarbeid te beperken in winkels, fabrieken en mijnen, op plantages en bij de productie van sigaretten en sigaren. In 1986 werden deze wetten vervangen door de Kinderarbeidwet. De wet verbiedt kinderen onder de veertien jaar om in zeventien soorten bedrijven en beroepen te werken. Dat geldt bijvoorbeeld voor het rollen van sigaretten, het knopen van tapijten, het weven en verven van kleding, het werken in leerlooierijen, de bouw en de glas-, lucifer- en vuurwerkindustrie. In de meeste overige beroepen is kinderarbeid toegestaan voor maximaal zes uur per dag, inclusief een half uur rust en een vrije dag per week. Nachtwerk voor kinderen is verboden. Er zijn veel gevaarlijke beroepen die niet voor kinderen zijn verboden zoals het slijpen van edelstenen, het schoonmaken van riolen en het rapen van vuil. Trouwens ook het werk van de vele jonge dienstmeisjes is gevaarlijk, omdat ze totaal afhankelijk zijn van de families waar ze werken en nogal eens lichamelijk of geestelijk worden misbruikt. Het verbod op kinderarbeid in sommige gevaarlijke beroepen en de regels voor werk dat wel is toegestaan, gelden niet voor kinderen die thuis meewerken. Dat heeft tot gevolg dat veel werk door een fabriek of door handelaren wordt ‘uitbesteed’ aan gezinnen. Op deze manier knopen bijvoorbeeld honderdduizenden kinderen de hele dag thuis tapijten, draaien sigaretten of maken wierookstokjes. Volgens de wet mag dat en is de handelaar die de producten opkoopt, vaak voor een schijntje, niet strafbaar. De Kinderarbeidwet is evenmin van toepassing op kinderen die meewerken in de landbouw of die het vee hoeden. Datzelfde geldt voor kinderen die thuis de hele dag huishoudelijk werk verrichten.
Al met al zijn de wetten tegen kinderarbeid maar op ongeveer 8% van alle werkende kinderen van toepassing. Voor de rest van de werkende kinderen zijn er eigenlijk geen wetten die hen beschermen. De Kinderarbeidwet is niet alleen ongeschikt om het probleem echt aan te pakken, ook de uitvoering is slecht. Er zijn veel te weinig controleurs en ze worden niet zelden omgekocht. Als een zaak wel voor de rechtbank komt, dan blijft deze vaak jaren ‘in beraad’. De straffen zijn zo laag dat de overtreders van de Kinderarbeidwet rustig met hun praktijken doorgaan. Veel werkgevers hebben goede contacten met lokale politici. Te actieve controleurs worden vaak onder druk gezet ‘om het wat rustiger aan te doen’.

Reacties

Schrijf een reactie

Login/Register access is temporary disabled