De hedendaagse strijd om Kashmir en de gevolgen daarvan
In de drie oorlogen die tussen India en Pakistan woedde, was Kashmir de inzet. Ze zorgden voor een opdeling van dit betwiste gebied. Het zuidelijke deel hoort nog steeds bij India, terwijl het Noorden, dat ook grenst aan Afghanistan, door Pakistan wordt gecontroleerd. Maar voor Pakistan is dit niet genoeg. Het wil Kashmir helemáál hebben. Guerrillagroepen die vanuit het Noorden het Indiase deel van Kashmir bestoken, worden door de Pakistaanse regering consequent ‘vrijheidsstrijders’ genoemd, en terroristen zoals de vijf die onlangs het parlementsgebouw van India bestormden, zijn eerder aangemoedigd dan bestreden. Dat wat de inwoners van Kashmir zouden willen, speelt in het conflict geen enkele rol. Het is allang een prestigekwestie geworden.
In India zou het als een grote afgang beschouwd worden als Kashmir werd afgestaan. Een president die Kashmir verkwanselt kan het verder wel vergeten, terwijl het terugwinnen van het noordelijk deel juist enorm prestige zou opleveren. Om dezelfde reden zullen ook de Pakistaanse leiders het nooit opgeven. Gevechten in het Indiase deel van Kashmir zijn al vele jaren aan de orde van dag. Dat de huidige crisis zo hoog oploopt heeft alles te maken met de nasleep van de aanslagen in de VS op 11 september. De president van Pakistan, generaal Musharraf, is voor Bush een onontbeerlijke bondgenoot. Hij speelt daardoor op het internationale politieke toneel onverwacht een belangrijke rol, dit tot ergernis van president Vajpayee van India die de afgelopen jaren zelf ook uitdrukkelijk toenadering heeft gezocht tot de VS. Vooral Musharraf loopt op eieren in dit conflict. Hij heeft te maken met een bevolking die zijn politieke keuzes afkeurt. De meeste Pakistani moeten niets van de VS hebben, Pakistan is niet voor niets een kweekvijver en een toevluchtsoord voor Al Quaeda-strijders. Maar Musharraf kan het zich nu niet meer veroorloven om de terreurbewegingen in Kashmir hun gang maar te laten gaan, want dan schoffeert hij zijn kersverse internationale vrienden. Die oefenen trouwens harde druk uit op Musharraf én op India om een oorlog te voorkomen.
Gevolgen
Voor de ICT-branche is dit niet zomaar een conflict, want zowel India als Pakistan zijn de afgelopen decennia uitgegroeid tot zeg maar grondstofleveranciers voor de software-industrie, in mensen en in coderegels. Hele steden en streken zoals Bangalore zijn uitgegroeid tot Silicon Valley-achtige gebieden, waar de goed opgeleide- en nog steeds goedkope programmeurs en ontwikkelaars een belangrijke bijdrage aan de Indiase economie leveren. Door de oorlogsdreiging komt daar allemaal de klad in, want men wil zekerheid. Met atoombommen in de lucht zal bijvoorbeeld de betrouwbaarheid van telefoon en datalijnen er zeker niet op vooruit gaan. Nu was het al een tijdje hommeles daar, want de moslim-hindoe rellen in Gujarat hielden bijvoorbeeld ook al de toeristen weg tengevolge waarvan de Indiase economie behoorlijk is aangeslagen. Overigens: een extra reden voor de toch al vrij Hindoe-fundamentalistische regering om de strijd over Kashmir lekker op te rakelen, is een externe vijand nog altijd een goede manier om interne problemen te verdoezelen.
Het ziet er dus niet goed uit, maar hoe diep zit die problematiek nu eigenlijk en in hoeverre is de moslim-hindoe tegenstelling de oorzaak van het conflict. Hindoegeleerden beweren dat het godsdienstige element in wezen niet het probleem is, hetwelk volgens hen ten onrechte als argument wordt gebruikt door de fundamentalistische politici en religieuze manipulatoren om het vuurtje op te stoken, maar dat het toch vooral gaat om territoriale aanspraken. In 1947 is dat bij de scheiding van het Britse Indië niet goed geregeld terwijl allebei de landen om strategische redenen (toegang tot de Himalaya en de handelsroutes) daar aanspraak op maken. India wil van geen opgeven van Kashmir weten, en beseft ook dat toegeven aan de VN resoluties betekent dat ofwel de moslim minderheid voor aansluiting bij Pakistan zal kiezen als dat men een eigen onafhankelijke staat zal eisen. Men wil dus helemaal niet met Pakistan praten, dat op dit moment haar verbeterde relatie met de VS probeert uit te buiten.
Dat is eigenlijk het grote gevaar. Vroeger hielden Rusland en de VS als machtige beschermers boven de twee partijen altijd de zaak in evenwicht, maar nu is er nog maar een grootmacht, de VS. Het is net als de Israel-Palestina situatie uitgegroeid tot een onoplosbaar probleem, dat gemakkelijk de lont kan vormen voor een veel grotere strijd, zeker nu de moslims zich in de wereld toch al bedreigd voelen. Pakistan is met zo’n 140 miljoen inwoners eigenlijk geen partij voor India dat een klein miljard inwoners heeft, maar daaronder wel zo’n 120 miljoen moslims die zich in de strijd kunnen mengen.



