Koning Co voor Bondscoach!
Nu onder leiding van Dick Advocaat het Nederlands elftal zich geplaatst heeft voor de eindronde van het EK vind ik ook dat hij het volste recht heeft om als eindverantwoordelijke Oranje te coachen in Portugal. Ik hoop dat hij de komende oefenduels naar hartelust zal experimenteren; niet alleen met de formatie, maar ook met andere spelers. Vanwege de continuà¯teit is het ontzettend belangrijk om jonge spelers bij de selectie te halen. Op die manier kunnen zij ruiken en proeven aan het grote werk in de vorm van een stage. Wanneer daadwerkelijk een beroep gemaakt dient te worden op deze jonge gasten zal het een bondscoach minder moeite kosten om hen dan in te passen. Ik maak me echter geen illusie dat Oranje mét (of zonder) een jonge frisse groep het Europees Kampioensschap zal winnen volgend jaar. Daar vind ik ons eerlijk gezegd niet goed genoeg voor. Nog niet tenminste.
Wellicht belangrijker zijn de kwalificatiewedstrijden voor het Wereld Kampioenschap in 2006 te Duitsland. Daar kan Nederland haar ultieme wraak nemen voor de verloren finale in 1974 door in het hol van de leeuw nogmaals de allerbeste te zijn, maar nu met de eindprijs in haar handen. Advocaat heeft naar verwachting dan allang afscheid genomen. Wie zal ons dan moeten leiden naar dit ultieme doel?
Ruud Gullit is eigenlijk de meest logische opvolger. Hij heeft immers al een functie bij de KNVB als bondscoach voor spelers onder de negentien. Ook zal hij als assistent en versterking van de technische staf meegaan naar Portugal. Voor mij is Gullit – meer dan Johan Cruijff – dé voetbalheld. Laten we vooral niet vergeten dat hij totnogtoe de enige aanvoerder van het Nederlands elftal is geweest die een hoofdprijs in ontvangst mocht nemen. Maar maken al deze feiten mijn jeugdheld vanzelfsprekend ook de ideale opvolger?
Volmondig is mijn antwoord daarop: neen. Voor mij is er maar één ideale bondscoach na Euro 2004. Gezien de vele (bijna) dertigers in de huidige selectie is het niet ondenkbaar dat zij na de zomer afscheid zullen nemen. Omdat er dan gebouwd zal moeten worden aan een nieuw Oranje brengt mij dit tot de ideale keuze: Co Adriaanse. Adriaanse en bouwen zijn twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn gebleken in de laatste jaren. Dat maakt hém juist zo geschikt als de nieuwe bondscoach.
Na een onopvallende carrière als voorstopper bij FC Utrecht is de geboren Amsterdammer Adriaanse in het seizoen ’79/’80 met zijn trainersloopbaan begonnen bij de amateurs van De Zilvermeeuwen. Na te zijn gepromoveerd naar de eredivisie met zowel PEC Zwolle (1986) als FC Den Haag (1989) ging hij aan de slag als hoofd opleidingen bij Ajax onder Louis van Gaal. Echt bekend werd hij in 1999 door subtopper Willem II in dat jaar naar de tweede plaats van de KPN Telecompetitie te loodsen. Met zijn benoeming in 2000 tot hoofdtrainer van Ajax ging zijn jongensdroom in vervulling en werd zijn naam definitief gevestigd.
Helaas spatte met zijn ontslag in november 2001 deze droom uiteen na de gewonnen wedstrijd tegen FC Twente. Hij leefde continu in onmin met de (Amsterdamse) pers, werd bekritiseerd door bestuursleden en spelers vanwege zijn functioneren en harde manier van trainen, en had zelf openlijk kritiek op de toelating van Ajax icoon Marco van Basten tot de technische staf. Tel daarbij op dat hij niet lekker lag bij de supporters (omdat klinkende resultaten wegbleven en omdat hij toornde aan de 4-3-3 huisstijl) en de som is gauw gemaakt met zijn ontslag als uitkomst.
Zelf geef ik ook ruiterlijk toe dat ik absoluut niet gecharmeerd was van Adriaanse en zijn uitstraling. Ik vond het maar een arrogante man met weinig respect voor sommige collega’s in de voetbalwereld. Zo noemde hij Harry van Raaij ooit een sprekende lampenkap en was Frank Rijkaard in zijn ogen een beunhaas bij zijn benoeming als bondscoach destijds. Ik vond hem na zijn ontslag bij Ajax enerzijds een gefrustreerde man en anderzijds een jankend kind wiens speeltje hem was afgepakt. Hij kon het maar niet laten om te blijven benadrukken hoe goed hij wel niet gepresteerd had in het verleden (met Willem II) en dat het niet fair was van Ajax om hem in deze fase te ontslaan. Zijn disrespectvolle verwijdering uit de selectie van oudgedienden als Richard Witschge en vooral Aron Winter was voor mij de druppel geweest om hem absoluut geen medelijden te gunnen.
De echte omslag kwam bij mij na een optreden van Adriaanse in het voetbalprogramma Voetbal Insite. Na een afwezigheid van ongeveer een jaar was hij inmiddels trainer van AZ. Het was de maandag na Nederland-Tsjechië en Adriaanse gaf tijdens de uitzending zijn visie over de interland van afgelopen zaterdag. Heel helder en goed beargumenteerd zette hij toen zijn mening uiteen.; hogeschool vond ik het. Later in het programma kwamen ze terug op zijn uiteindelijk pijnlijke periode bij Ajax. Pas toen durfde ik te beseffen dat Co eigenlijk niet zo’n kwaaie was.
Ten eerste heeft hij het in het laatste kampioensjaar van Ajax in 2002 niet heel veel slechter gedaan dan zijn opvolger Ronald Koeman. In het seizoen ’01/’02 behaalde Co tot zijn ontslag in november een gemiddelde van 2,07 punten per wedstrijd. Koeman haalde dat seizoen met 2,20 een iets hoger gemiddelde, maar beide gemiddelden leidden tot een hoger aantal punten over 34 wedstrijden dan de toenmalige nummer twee PSV (respectievelijk 70,38 en 74,8 tegenover 68). Terecht erkende Koeman dan ook Co’s aandeel in het kampioenschap.
Verder moest Co het met een nieuwe en ietwat belabberde selectie doen in zijn eerste jaar. Een jaar later pas kwamen Trabelsi, Mido, Maxwell en Ibrahimovic naar Ajax. Zijn verlengstuk Galasek (meegenomen van Willem II) vond eindelijk zijn draai. Van der Meyde en Van der Vaart braken door, Pienaar, Heitinga en Stekelenburg waren bij de selectie gehaald. Deze jonkies en Sneijder kende hij nog allemaal uit zijn tijd bij de jeugd van Ajax. Tenslotte zou je het op z’n minst vreemd mogen noemen dat een coach na een gewonnen wedstrijd alsnog ontslagen wordt.
Ik ben het nog steeds lang niet altijd met hem eens, maar hij durft tenminste voor zijn mening uit te komen. Veel mensen roepen lukraak maar wat op de televisie, maar Co onderbouwt en beargumenteert. Hij is het levende bewijs dat zelfverzekerdheid en arrogantie heel dicht tegen elkaar aan liggen, maar bovenal is het een zeer deskundige man op het gebied van bouwen aan een elftal. Zie AZ maar op dit moment. Met spelers als Van Galen, Kromkamp en El Khattabi spelen zij wekelijks de pannen van het dak. En dat toch allemaal dankzij Co. Helaas heeft hij aangekondigd aan het eind van dit seizoen te willen stoppen met coachen.
Ik gun Co dan ook een waardig afscheid. Het is een publiek geheim dat Co graag een herkansing krijgt bij Ajax. Gezien de terugkeer van zijn vriend Van Gaal is de kans aanwezig dat dit nog mogelijk is, hoewel een waarschijnlijke contractverlening van Koeman Co’s terugkomst zal bemoeilijken. Een nog waardiger afscheid voor Co is daarom het bondscoachschap. Omdat ik nogmaals wil benadrukken dat bouwen het sleutelwoord is lijkt Co Adriaanse voor mij op dit moment de enige echte en juiste kandidaat om Advocaat op te volgen.
Ik ben me er terdege van bewust dat Co Adriaanse niet goed ligt bij enkele voetbalkopstukken. Verder is het bekend dat de werkwijze van Adriaanse wilt botsen met die van de vedettes. Ik besef ook dat een mogelijke antilobby uit de Amsterdamse hoek op de loer ligt. Maar in het belang van het Nederlandse voetbal wil ik toch een lans breken voor Koning Co. De koning is dood, lang leve de Coning!
Mr Big



