Instrumentale muziek met een verfijnd gevoel van dramatiek


De Surinaams-Hindoestaanse popmuziek heeft vanaf het ontstaan in de jaren vijftig bijna altijd een zangmelodie met een meestal makkelijk mee te zingen tekst gehad. Slechts sporadisch kwam het voor dat de muziek op zichzelf zo sterk was dat het zonder vocalen toch een hit werd, te denken valt aan de one-man-solo-optredens van Suky Akal. In het instrumentale nummer wordt de melodielijn ‘gezongen’ door een muziekinstrument. Dat is dan ook de definitie van instrumentaal: het is muziek waarin geen tekst gezongen wordt. Dat betekent dus niet dat er geen stemmen in aanwezig kunnen zijn. Een instrumentale versie van een nummer dat oorspronkelijk zang bevat komt zonder gezongen tekst, maar kan nog wel de eventueel aanwezige achtergrondzang bevatten. Ook muziek waarin een zanger op de achtergrond lange, fonetische uithalen maakt kan als instrumentaal worden aangemerkt.

Instrumentaal is niet genregebonden. Het kan bijvoorbeeld accordeonmuziek zijn of iets anders. In instrumentale nummers wordt uit de schaduw van de zanger en zangeres uitgebreid hun kunnen door middel van muziekinstrumenten geëtaleerd. Het resultaat: muziek waar het samenspel van de muzikanten en het zoeken naar nieuwe compositiestructuren centraal staat en waarin voor een zanger geen plaats is. In de jaren zeventig komt ook de ontwikkeling van de synthesizer goed op gang. Die vindt niet alleen zijn weg in de psychedelische muziek, maar leidt ook tot de introductie van de ambient: rustgevende, decoratief bedoelde klanktapijten. Instrumentaal, want gezongen tekst zou enkel maar de aandacht trekken.

Saxofonist en bespeler van alle andere instrumenten, Sonnylall Bisoendial betoont zich in zijn cd, getiteld: Eke Chota Sa Tofa Badja Ka, hetgeen vrij vertaald betekent: een klein muzikaal presentje, een pionier. Zoals Mike Oldfield op zijn productie alle instrumenten zelf bespeeld heeft, heeft Sonnylall Bisoendial eveneens alle muziekinstrumenten zelf ter hand genomen. De cd is een bloemlezing van oude liederen, ook nog bespeeld op instrumenten die slechts tijdens enkele gelegenheden worden gebruikt. In zijn vertolkte instrumentale passages ontstaan er stromingen met plaatselijk symfonische invallen. Bisoendial boekt met deze virtuoze instrumentale muziek een overweldigend succes. Uit zijn instrumentale muziek vloeit al snel het toasten voort: het al improviserend herinterpreteren van de oorspronkelijke tekst. De instrumentale muziek op de cd waarin alle mogelijke klanken en klankcombinaties centraal staan, variëren van uitgesponnen toonfluctuaties tot volle meertonige akkoorden. Bijzonder aan deze instrumentale muziek is dat zij haar werking niet verliest als het symbolisch universum waaraan zij ontsprongen is.

Er bestaan vele mengvormen en veel wederzijdse beïnvloeding. De opsomming wil slechts een indruk geven van de bonte verscheidenheid die zich aan ons voordoet als we deze beluisteren. Het horen van deze bonte tonale veelkleurigheid kan bij de luisteraar uiteraard vele vragen doen oproepen. Waar komen al deze verschillen vandaan? Slaat de ene toongroep helemaal de plank mis, terwijl de andere precies de spijker op de kop slaat? De bonte verscheidenheid van deze cd maakt mede dat traditionele Hindoestaanse melodieën in een nieuw jasje worden gestoken en dus een bijdrage leveren aan de bonte veelkleurigheid. Toch zal m.i. de verscheidenheid inderdaad in de eerste plaats verstaan moeten worden van uit de verschillende gegevens die het genre instrumentale muziek mogelijk maakt. De sfeer die de klanken oproept is erg amusant om te horen en wordt bovendien erg begeesterd en met een verfijnd gevoel voor dramatiek vertolkt. De sfeervolle muziek weeft een gevarieerd tapijt waarbij het effect nog meer aan intensiteit, kleuren en dynamiek wint.

Image

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen