India in de ban van Aids


Toen aids in de jaren negentig in zwart Afrika explodeerde, smeulde het nog in India, een land met een bevolking van 1,2 miljard mensen. Op dit moment is minder dan 1 procent van de bevolking met het aidsvirus besmet, maar dat zijn nog altijd ruim 5 miljoen burgers. Alleen Zuid-Afrika heeft er absoluut gezien meer. Zal het India net als Afrika vergaan? Of zal het land het voorbeeld van Brazilië volgen, een ontwikkelingsland dat agressief optreedt wat betreft aidspreventie en de epidemie onder de duim houdt?

De regering in New Delhi is zich bewust van de problematiek en weet dat het beheersen van de aidscrisis cruciaal is voor de vestiging van India als stabiele economische macht. Maar nu moeten de burgers daar nog van doordrongen worden, om te voorkomen dat India de weg opgaat van Zuid-Afrika, Kenia of een van die andere landen in zwart Afrika waar aids de 21e-eeuwse variant is op de pest uit de middeleeuwen. Tussen het jaar 1980 en 2000 stierven in India 2,7 miljoen mensen als gevolg van aids, tussen 2000 en 2015 zullen – als er niets gebeurt – dat er 12,3 miljoen zijn en tussen 2015 en 2050 niet minder dan 49,5 miljoen. De ziekte heeft in India alles te maken met drugsverslaving en seksueel gedrag. Drugsverslaafden gebruiken geen schone naalden. Bij het seksueel gedrag moet worden gedacht aan homoseksuelen en aan het bezoeken van prostituees door vrachtwagenchauffeurs en plattelanders die voor kortere of langere tijd in de grote steden werken. Die zaken moeten bespreekbaar worden gemaakt en dat is het grote probleem. De stilte moet worden doorbroken”, zegt Paulus Samuel, de Indiase projectleider van de christelijke hulporganisatie Red een Kind. “De mensen sterven door aids, maar de nabestaanden zullen zeggen dat het door tbc was. Het is hier in India een schande als je aan de gevolgen van aids overlijdt.” Helena Jebarat komt in de Indiase stad Dharmapuri dagelijks in aanraking met dergelijke problemen. Helena is de vrouw van de plaatselijke predikant en staat aan het hoofd van een kliniek waar aidspatiënten zich kunnen melden voor medisch onderzoek en advies. De locatie van de kliniek zegt eigenlijk alles al over hoe er in India over aids wordt gedacht. De kliniek ligt aan een kleine straat, noem het een steeg. Op het pand is geen bord bevestigd dat het hier om een aidskliniek gaat. “Als de mensen daar achter komen gaan ze klagen bij de gemeente en kunnen we wel vertrekken. Dit is inmiddels onze vijfde werkplek in de stad.” De patiënten stappen niet makkelijk binnen bij de kliniek. Helena: “Als iemand hier naar binnenkomt, kijkt hij eerst uitgebreid om zich heen of iemand het ziet. Het eerste bezoek is het moeilijkst. Vaak wil de man niet en zegt hij: “Als ik ga maak ik mijn reputatie kapot.” Volgens de predikantsvrouw weet de omgeving van een aidspatiënt vaak dat hij of zij aids heeft. Naar de patiënt toe doen ze net alsof er niets aan de hand is, maar achter zijn of haar rug om kletsen ze wel over die man of vrouw. Wat in India moet gebeuren is dat het taboe rond aids wordt opengebroken. Dat is de uitdaging waar we hier voor staan.

Een aidspatiënt moet hardop zeggen: “Ik heb hulp nodig.” Paulus vergelijkt het zwijgen van de Indiërs als het om aids gaat met een kudde olifanten die een wit exemplaar in hun midden hebben rondlopen. “Iedereen ziet hem, maar niemand praat erover. Overlijden als gevolg van aids heeft iets onwaardigs.”De leden van de kerkelijke gemeente waartoe Helena behoort vonden het aanvankelijk maar niets dat de predikantsvrouw zich met aidspatiënten inliet. “Maar toen ik hun liet zien dat een aidspatiënt met een goede behandeling nog makkelijk vijftien tot twintig jaar kan leven, veranderden ze hun standpunt. De meesten zijn nu zelfs positief.” Onder Helena’s patiënten zijn hindoes, maar ook moslims en christenen. Helena: “Van hindoestaanse tempelpriesters hoeven de mensen geen hulp te verwachten. Als ze daar aankloppen krijgen ze te horen: “Het is je lot.” Dus onderneemt de priester verder niets.” De economie van India is booming. De natie is, net als buurland China, hard op weg zich een vooraanstaande positie op het wereldtoneel te veroveren. Met een miljard inwoners en een prominente rol op ICT-gebied laat de kernmogendheid India zich steeds nadrukkelijker gelden. In dat succesverhaal past de groeiende aidsproblematiek niet zo goed. De autoriteiten in New Delhi ramen het aantal aids/hivpatiënten op vijf miljoen. Somberder is de VN-organisatie UNaids die uitkomt op 8,5 miljoen met hivbesmette inwoners. Inlandse hulporganisaties noemen nog pessimistischer schattingen, tien tot vijftien miljoen .– naast de voorspelling van het Amerikaanse National Intelligence Council dat binnen vijf jaar 20 tot 25 miljoen Indiërs met aids besmet zullen zijn. Bij deze cijfers vallen die van de huidige aidskoploper Zuid-Afrika (5,4 miljoen) in het niet. De overheid onderkent het probleem, en steunt tal van projecten met geld en medicijnen. Maar niemand spreekt van een humanitaire crisis ,,Erkenning van de aidsproblematiek tast de waardigheid en nationale trots van India aan”, verklaart een hulpverlener die anoniem wil blijven. ,,Het land kan met een hoog geboortecijfer de gevolgen van aids voor de bevolking maskeren. Tegenover elke hiv-patiënt staat de geboorte van enkele baby’s. Beleidsmakers maken zich dan ook geen zorgen over een dreigend gebrek aan arbeidskrachten door aids.”

De ‘cultuur van ontkenning’ houdt hardnekkig stand. De cijfers zouden onjuist zijn of verkeerd geà¯nterpreteerd. ,,In Zuid-Afrika is bijna een kwart van de volwassenen besmet, in India slechts 0,9 procent.”, sprak directeur S.Y. Quraishi van de officiële antiaidsinstantie NACO vorig jaar nog verhullend in de International Herald Tribune. Aids wordt door menigeen beschouwd als een ‘Amerikaanse ziekte’ en de genereuze megadonaties door het antiaidsfonds van Bill Gates zouden ten diepste alleen zijn ingegeven door concurrentiebelangen van Microsoft. De rijke bovenlaag beschouwt aids vooral als een ziekte van de armen en zwijgt de aidsslachtoffers in eigen kring letterlijk dood. In de media krijgt aids alleen op Wereldaidsdag (1 december) breed aandacht.

Bovendien is het in de Indiase samenleving ongepast openlijk over seksualiteit te praten, hoewel algemeen bekend is dat prostituees haar diensten aanbieden aan met name vrachtwagenchauffeurs en migrantenarbeiders. Op hun beurt zijn de truckers boos over de stigmatisering van hun beroepsgroep door internationale hulporganisaties. ,,Aids is een witte olifant”, is de cynische conclusie. ,,Iedereen ziet ‘m, maar niemand praat erover.” Vanuit Madurai, in de zuidelijke deelstaat Tamil Nadu, zorgt CARE voor 1968 aidspatiënten in de regio. Een druppel op een gloeiende plaat, erkent Paulus Samuel, die als hiv-coà¶rdinator van de christelijke stichting Red een Kind werkt in India, Kenia en Ethiopië. ,,Bij aids moeten we niet denken in cijfers, maar in mensen en families. Hiv confronteert een mens met werkelijke levenskwesties, met de basis van zijn bestaan.” Hij hoopt binnen enkele maanden een landelijk plan voor aidshulp te presenteren.

Reacties

Schrijf een reactie

Login/Register access is temporary disabled