Back to my roots
De eerste immigratie hoos van Hindoestanen naar Nederland was rond de onafhankelijkheid in 1975. Onzekerheid over de ontwikkelingen in het land maakte dat duizenden koffers met SLM stickers de bagageband van Schiphol oprolden.
De tweede uittocht ontstond na de algehele malaise in het land rond 1980. Sommigen zagen alleen maar bevestigd wat anderen al jaren riepen: Suriname was nog niet klaar voor een onafhankelijk bestaan! Wij kwamen met de tweede exodus en vieren over 3 jaar ons 25 jarig landsjubileum.
Eerst kwamen de oudsten en legden de fundamenten, en vervolgens werd de rest van de familie overgevlogen. In de Nederlandse geschiedenisboeken ga je hier weinig over terugvinden. Net zo min als onze Afrikaanse broeders hun ongewilde immigratie kunnen teruglezen in de schoolboeken. Het is natuurlijk niet leuk om ‘zwart op wit’ bevestigd te zien dat je overgrootvader misschien een slaven- of mensenhandelaar was.
Maar toch weet iedereen in Nederland nu onderhand wel waar wij vandaan komen. Tenminste in de Randstad dan, wat ze in het pittoresk dorpje in Fryslà¢n leren, weet ik niet. In die beginjaren was er nog een duidelijk onderscheid in de verschillende rassen en culturen te maken. Men zag duidelijk het verschil tussen een Creool en een Hindoestaan alsook het verschil tussen een Turk en een Chinees. Nu telt Nederland verscheidene nationaliteiten en ik merk wel vaker dat mensen het verschil niet meer zien.
Toch kijk ik een beetje vreemd als iemand mij anno 2002 vraagt waar ik vandaan kom. In Nederland gaan wij, Surinaamse Hindoestanen, inmiddels op in de rijke multiculturele samenleving, maar voor de kenner is meestal wel duidelijk waar iemand vandaan komt. Ik trok dus ook snel de conclusie dat de vraag niet van een kenner kwam. Ik noem de stad in de randstad waar ik woon en hij kijkt me niet begrijpend aan. ‘Nee, ik bedoel waar kom je echt vandaan’, met een duidelijke nadruk op het woord ‘echt’. Nu krijg ik deze vraag vrijwel nooit gesteld en had dus ook geen flauw idee wat hij wilde horen. Ik vraag hem of hij wil weten waar ik geboren ben, of waar mijn ras vandaan komt. Weer een niet begrijpende blik. ‘Ik ben geboren in Paramaribo maar mijn overgrootvader komt oorspronkelijk uit Bihar.’ Waarop hij bijna onmiddellijk vraagt of Bihar ook in Suriname ligt.
Na mijn relaas over de immigranten uit India begon het wat te dagen. ‘Maar kan je je stamboom dan ook natrekken?’ Ik hoorde mezelf een uitleg geven over de situatie in die tijd en de verkeerde of onjuiste registraties toen. Mensen noemden de naam van de vader als familienaam, en in de loop der jaren wisselden ze ook nog wel eens waarbij de voornaam gebruikt werd als nieuwe familienaam. ‘Goh, moet wel een onbevredigend gevoel zijn als je niet weet waar je vandaan komt, en niet ‘back to the roots’ kunt, zoals ze zeggen.’.
Daar had ik even geen pasklaar antwoord op. Nee, wij kunnen inderdaad niet traceren waar we werkelijk vandaan komen of de genealogische gegevens van onze families uitvlooien. Het enige wat me op dat moment dan ook te binnenschoot en wat ik hem kon zeggen, was dat ik geen namen en data nodig heb voor enige zekerheid in mijn bestaan. Of mijn par-par-par adja nou een Radja was of een dief. Ik ben niet gevormd door hem, maar door mijn ouders en grootouders. En door de continenten waar ik gewoond en geleefd heb. Suriname en Nederland hebben mij gemaakt zoals ik ben en mijn cultuur en opvoeding bepalen mijn normen en waarden. Ik ben trots op mijn kleurrijke en mysterieuze achtergrond.
Zijn genealogieën voerden hem terug naar Spanje. Een beetje pochend wist hij me te vertellen dat zijn roots waren uitgezocht vanaf 1892. En een beetje snerend vroeg ik of ‘back to his roots’, een 10 daagse strandvakantie naar de Costa del Sol betekende?!.
Een beetje met een ‘hindoe-girl-power-gevoel’ stapte ik van de barkruk en keek om me heen. Al mijn blanke vrienden zijn wellicht een takje van dikke robuuste boomstammen en voor niemand maakt het enig verschil of ik nou door de ooievaar bezorgd ben of uit een boom ben gevallen. En voor mij? Ik had weer iets om over na te denken.
Sushma




l 😀 ;)ju 🙂