Straks kom je in India nergens meer binnen zonder corona-app


Onlangs ontving Jones Joseph (46) een mail van zijn baas. Al weken werkt de marktonderzoeker uit Delhi vanuit huis, zijn kantoor is gesloten vanwege het coronavirus en de lockdown waarin India sinds eind maart verkeert. Maar nu het einde van die lockdown nadert, was het tijd na te denken over hun terugkeer, mailde zijn baas.

Te beginnen met De App. „We moeten allemaal de corona-app van de regering downloaden”, zegt Joseph over de telefoon. „Anders mogen we het kantoor niet in.”

Aarogya Setu, vrij vertaald ‘gezondheidsbrug’, is India’s variant op het groeiende aantal contacttraceringsapps die landen inzetten om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Via bluetooth en locatiegegevens houdt de app bij waar mensen zijn geweest en met wie ze in contact kwamen, om hen zo te kunnen waarschuwen als ze mogelijk ziek zijn.

Met een besmettingscurve die na ruim anderhalve maand lockdown nog altijd geen teken geeft dat het ergste in India voorbij is, vestigt de regering haar hoop op technologie om de strenge restricties in het land te kunnen versoepelen en de economie weer op gang te krijgen. Ondanks dat experts waarschuwen dat de piek mogelijk pas in juli volgt.

De app werd vorige maand gelanceerd en na aandringen van premier Narendra Modi, die Aarogya Setu op televisie „cruciaal” noemde voor de bestrijding van het virus, massaal gedownload. Inmiddels heeft de app bijna 95 miljoen gebruikers.

Jones Joseph hoort daar nog niet bij. „Ik heb geen haast”, zegt hij. Een app die al je bewegingen en contacten bijhoudt, zit de marktonderzoeker niet lekker. En al helemaal niet als het hem wordt opgedrongen door een regering aan wiens intenties hij „sowieso twijfelt”. „Andere landen zijn transparant en geven hun broncodes vrij, hier weigeren ze dat.”

Terwijl Aarogya Setu’s algoritmes straks bepalen in hoeverre Joseph een risicofactor is en daarmee of hij bijvoorbeeld straks nog wel naar kantoor mag. „Waarom zou ik vrijwillig mijn vingers in het stopcontact steken?”, vraagt hij. „Zo gevaarlijk voelt dit.”

Lang kan Joseph zijn opstandigheid niet volhouden, dat weet hij ook. De mail van zijn baas volgde op een bevel van het ministerie van Binnenlandse Zaken. „Het hebben van de Aarogya Setu-app is vanaf heden verplicht voor werknemers in zowel de publieke als private sector”, las het document dat begin mei werd vrijgegeven.

En: „Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever zich ervan te verzekeren dat alle werknemers de app hebben gedownload.”

“/>
Foto’s AP/AFP

Verplicht downloaden

Eerder al werd Aarogya Setu verplicht voor het leger en ambtenaren op ministeries. Ook de honderdduizenden Indiërs die de komende weken gerepatrieerd worden, moeten de app downloaden. Verwacht wordt dat net als in China na de lockdown straks ook een ritje met de metro of bus niet zonder de app zal gaan. Of het reizen naar een andere staat.

In Noida, een satellietstad van hoofdstad Delhi, ging de politie nog een stap verder. Daar riskeren inwoners die de app niet hebben en gebruiken – in het geval ze een smartphone hebben – sinds kort een boete van 1.000 roepies, zo’n 12 euro of ‘bij herhaling’ zelfs een gevangenisstraf die kan oplopen tot zes maanden.

„De bedoeling is niet om mensen te straffen”, verklaart een politiefunctionaris tegen NRC. „We geven hun de kans de app te downloaden. Dat is in ieders belang.”



Lees ook deze reportage over het gebruik van Aadhaar

Dit hebben we eerder gezien, verzucht advocaat en grondwet-deskundige Gautam Bhatia. „Zo ging het precies bij Aadhaar.” Aadhaar: het digitale identificatienummer dat in 2010 werd geïntroduceerd en waarvoor Indiërs hun vingerafdrukken en irisscans moesten afgeven. Inmiddels hebben 1,25 van de ruim 1,3 miljard Indiërs dat gedaan.

Ook dat begon vrijwillig, zegt Bhatia. Maar gaandeweg werd het hebben van Aadhaar de sleutel tot vrijwel alles: van het openen van een bankrekening tot het kopen van treinkaartjes. „Dat was een sluipend proces van jaren”, zegt de advocaat. „Wat we zien is dat de pandemie dat flink versnelt.”

Aadhaar werd geplaagd door meerdere veiligheidslekken. Privacy-experts waarschuwen dat dat gevaar opnieuw dreigt en dat de app bovendien de deuren opent naar nieuwe vormen van surveillance door de regering. Vooral omdat India geen aparte datawet noch een onafhankelijke toezichthouder heeft die de privacy van gebruikers beschermt.

Een dergelijke wet (waaraan momenteel wel wordt gewerkt) had zijn werk een stuk gemakkelijker gemaakt, zegt Rahul Matthan. De advocaat schreef mee aan het privacybeleid van de app. „Het minst ingrijpende is natuurlijk als je helemaal geen persoonlijke informatie hoeft te delen”, zegt hij. „Maar dat is in deze situatie geen optie.”

Dus kozen Matthan en de ontwikkelaars voor een andere weg: anonimiseren, aggregeren en de opgeslagen data „bij geen gebleken risico” na dertig tot maximaal zestig dagen wissen.

Alleen de persoonlijke informatie die vooraf wordt verzameld – naam, leeftijd, geslacht, beroep en reisgeschiedenis – komen automatisch op een server van de regering. Pas als iemand positief op Covid-19 wordt getest of in de app aangeeft dat hij of zij symptomen heeft, worden ook de bluetooth- en locatiegegevens opgehaald en gelinkt.

“/>
Een man belt vanaf een dak in Mumbai, India.
Foto’s AP/AFP

Volgens Matthan hebben ze zo onder meer in de hoofdstad verschillende hotspots kunnen identificeren. Maar, zegt de advocaat, om de app écht goed te laten werken moeten minstens zo’n 400 miljoen mensen hem gebruiken. Zo gemakkelijk is dat niet, vooral niet omdat volgens schattingen slechts 500 miljoen Indiërs een smartphone hebben.

De ontwikkelaars zijn dan ook druk met alternatieven voor ‘gewone’ mobieltjes. „Ons enige doel is de verspreiding van corona tegengaan”, benadrukt Matthan nog maar eens. „Verder dan dat kan de regering hier niet mee gaan.”

Die woorden stellen internetactivisten nauwelijks gerust. Ze wijzen naar de privacy- en gebruiksvoorwaarden die nergens uitsluiten dat de data straks niet ook met de politie kan worden gedeeld, bijvoorbeeld om te checken of mensen zich aan hun quarantaine houden.

„Kijk wat er na 9/11 in de Verenigde Staten gebeurde”, zegt Sidharth Deb van de Internet Freedom Foundation. „Hun ‘oorlog tegen terreur’ gaf de regering een narratief om de burgerlijke vrijheden van mensen in te perken. Jaren later werd dankzij Edward Snowden duidelijk tot welke ingrijpende surveillance dat in het geheim had geleid.”

Vooralsnog zijn er geen signalen dat de Indiase regering iets dergelijks van plan is, zegt Deb. „Maar de formuleringen zijn vaag genoeg dat de app op een later moment alsnog breder kan worden ingezet dan nu gebeurt.”

Daarbij, zegt de onderzoeker, lieten deelstaatregeringen de afgelopen weken al zien dat privacy in deze crisis hun laatste zorg is. Zo werden vorige maand in Delhi affiches op de deuren geplakt van bewoners die in thuisquarantaine waren geplaatst en publiceerde de regering van Karnataka haar ‘quarantaine’-lijst, inclusief namen en adressen.

Puja Bahl (47) downloadde Aarogya Setu een maand geleden op aanraden van haar broer. „Ik vind het handig”, zegt ze. Bahl is tandarts. Met de app kan ze controleren of de patiënten die bellen voor een noodbehandeling uit een veilige buurt komen.

„Ik vraag eerst om een screenshot van hun app”, zegt ze. Is-ie rood, dan kan ze hen niet ontvangen.

Over haar eigen privacy maakt Bahl zich niet zo’n zorgen. „Volgens mij weet Facebook meer van mij dan Aarogya”, lacht ze. En thuis gaat de gps gewoon uit. „Hopelijk hebben we dit straks niet meer nodig. Maar zolang de aantallen in Delhi blijven oplopen, vind ik het fijn om ’s ochtends te kunnen checken of ik de deur wel uit wil.”



Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/05/10/straks-kom-je-in-india-nergens-meer-binnen-zonder-corona-app-a3999258

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen