Bolsonaro handelt als anti-vaxer – NRC


“/>

Demonstranten in de hoofdstad Brasilia uiten hun nood over het gebrek aan een vaccinatiestrategie


Foto Ueslei Marcelino/Reuters

In veel landen is het vaccineren tegen Covid-19 begonnen en proberen overheden via voorlichtingscampagnes het publieke vertrouwen in de vaccins te vergroten. In Brazilië kiest president Jair Bolsonaro een geheel andere koers. De oud-legerkapitein wil zich absoluut niet laten vaccineren, heeft hij herhaaldelijk gezegd. Hij stak de draak met farmaceut Pfizer, toen bekend werd dat die zich contractueel wil indekken tegen mogelijke bijwerkingen van zijn vaccin. „Dus als je in een krokodil verandert, of als een vrouw ineens een baard krijgt of als man met een hoge stem gaat praten, dan kunnen zij daar niets aan doen?”

Al sinds de pandemie bagatelliseert de president – al raakte hij vorig jaar zelf besmet – het virus, dat volgens hem niet meer is dan een ‘griepje’. Maar ondertussen telt Brazilië, dat afgelopen dagen de grenzen van acht miljoen geregistreerde besmettingen en tweehonderdduizend doden overschreed, het hoogste absolute sterftecijfer na de VS en India. In de tweede golf die op dit moment door het land raast, vallen iedere dag ongeveer duizend doden.

Hoewel de Braziliaanse regering eerder liet weten in te zetten op een samenwerking met AstraZeneca, is nog niet duidelijk of dit ook gaat gebeuren. Ook werd een voorlopige overeenkomst getekend met Pfizer voor de levering van 70 miljoen doses, maar definitieve afspraken zijn er niet. Niemand weet dus nog wanneer de eerste van Braziliës 212 miljoen inwoners precies gevaccineerd gaat worden. Inenting van kwetsbare groepen lijkt in elk geval niet voor maart te kunnen beginnen, voor invloedrijke critici aanleiding om Bolsonaro ‘moorddadige nalatigheid’ te verwijten. Ook in de aankoop van voldoende injectiespuiten en naalden is de regering nog niet geslaagd. Bolsonaro beschuldigde de fabrikanten ervan een te hoge prijs te vragen en zei dat hij pas tot aankoop overgaat als die wordt aangepast.

“/>
Maria Amelia omarmt coronaproof haar nicht Flaviana Silva in een verzorgingshuis in Brasilia
Foto Eraldo Peres/AP

„Landen als Argentinië en Chili zijn al begonnen met inenten”, zegt verpleger João Carlos Leite boos. „Wanneer zijn wij aan de beurt? Ziekenhuizen liggen vol, maar Bolsonaro lijkt het allemaal niet te kunnen schelen.”

Leite behandelde tot voor kort coronapatiënten in het Maracanã-stadion in Rio de Janeiro: de beroemde voetbaltempel werd aan het begin van de pandemie omgebouwd tot een noodziekenhuis met zo’n vierhonderd bedden. Recent werd het gesloten. De laatste vijftig patiënten zijn elders ondergebracht

Inmiddels loopt er een corruptieonderzoek naar de gang van zaken in het noodziekenhuis. „We zagen hoe beschermende kleding, handgel en beademingsapparatuur verdwenen. Geld kwam in verkeerde handen terecht”, zegt Leite geërgerd. Zelf ontving hij vanwege geldproblemen in de gezondheidszorg al eens drie maanden geen salaris.

Omdat de federale regering het land in onzekerheid houdt over het vaccineren, sluiten sommige deelstaten zelf maar overeenkomsten met buitenlandse farmaceuten. Zo ontvangt de deelstaat Bahia in het noorden 50 miljoen doses van het Russische vaccin Sputnik-V. Particuliere klinieken onderhandelen zelf met onder meer de Indiase farmaceut Bharat.

“/>
Het drukke Luz station in Sao Paulo. De gouverneur van de provincie is in een conflict met de president verwikkeld over vaccins
Foto Sebastiao Moreira/EPA

In de volkrijkste deelstaat, São Paulo, heeft die eigen prikkoers een ‘vaccinatievete’ ontketend tussen Bolsonaro en zijn politieke rivaal, João Doria. De populaire en machtige gouverneur koos al in een vroeg stadium voor samenwerking met het Chinese farmabedrijf Sinovac, dat in Brazilië ook op grote schaal testen uitvoert met zijn CoronaVac-vaccin. Het gerenommeerde Butantan instituut in São Paulo speelt hierbij een belangrijke rol. Rond 25 januari verwacht Doria 46 miljoen doses uit China te ontvangen. In een volgende fase willen ze zelf het vaccin gaan maken.

Anti-China politiek

Eerst weigerde de regering mee te werken aan de overeenkomst, omdat die niet paste in haar anti-China-politiek. Bolsonaro zet Doria, die mogelijk zijn uitdager wordt bij de presidentsverkiezingen in 2022, bovendien graag de voet dwars. Maar uiteindelijk werd de druk te groot. „Hoe langer Bolsonaro politieke en ideologische belangen voorrang geeft, hoe groter het drama voor Brazilië”, verzucht Leite.

Bolsonaro’s lakse virusaanpak versterkt de wens van zijn politieke tegenstanders om de president af te zetten. Maar parlementsvoorzitter Rodrigo Maia – die zo’n afzettingsprocedure zou moeten beginnen – wil dat midden in de pandemie niet aan.

De opstelling van Bolsonaro staat in schril contrast met de vaccinatiecultuur in Brazilië en de omvangrijke farmaceutische industrie en capaciteit in het land.

Verpleegster Juliana da Costa liet zich afgelopen zomer in Rio vrijwillig vaccineren tijdens een grootschalige proef met het Oxford-vaccin. „Ik deed mee voor een goede zaak en hoopte dat we als een van de zwaarst getroffen landen snel het vaccin zouden krijgen. Maar door scepsis en amateurisme van Bolsonaro staan we achterin de rij, terwijl ik dagelijks meemaak hoe coronapatienten op mijn afdeling overlijden.”

Da Costa staat bij de ingang van het São Lucas-ziekenhuis en maakt zich klaar om aan haar nachtdienst te beginnen. Zij merkt dat Brazilianen het virus minder serieus nemen door het ontbreken van een coherent coronabeleid. In het begin van de crisis werd Da Costa als verpleegster op handen gedragen. Avonden lang stonden de Brazilianen tijdens de quarantaine, vanaf hun balkons of met geopend ramen, te applaudisseren voor het verplegend personeel. „Toen waren we de helden, maar de mensen zijn nonchalant geworden. De mondkapjes gaan vaker af, bars zijn open, en met Kerst en Oud en Nieuw waren er ondanks de lockdown overal feesten.”


Lees ook deze reportage over Brazilië als proeftuin voor vaccins van correspondent Nina Jurna



Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/11/bolsonaro-handelt-als-anti-vaxer-a4027080

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen