De afhankelijke man


Als je een man vraagt of hij zich emotioneel afhankelijk voelt van zijn vrouw of vriendin, zal hij je waarschijnlijk een beetje wazig aankijken. Hij afhankelijk van haar? Het is eerder andersom! Is het niet zo dat zij altijd zegt dat ze niet zonder hem kan? Soms zegt ze zelfs dat ze meer van hem houdt dan hij van haar!

Voor veel mannen is afhankelijkheid iets absoluuts: je bent óf zelfstandig óf afhankelijk. En het heeft een negatieve klank: omdat zelfstandigheid met mannelijkheid wordt geassocieerd zal een man niet zo gauw toegeven dat hij zich ook van zijn vrouw afhankelijk voelt. In werkelijkheid wisselen emotionele zelfstandigheid en afhankelijkheid elkaar voortdurend af, waarbij zelfstandigheid niet altijd positief is en afhankelijkheid niet altijd negatief.

Afhankelijk zijn betekent in feite dat je rekening houdt met anderen of door hen wordt beïnvloed. Daar is op zichzelf niets mis mee. Negatief wordt het pas als iemand zich áltijd door anderen laat leiden en nooit meer zelfstandig een beslissing neemt. Zelfstandig zijn heeft volgens Van Dale onder meer de volgende drie betekenissen: 1. in eigen behoeften kunnen voorzien; 2. niet afhankelijk zijn van, op eigen benen staan; 3. in daden en optreden of bij zijn werk uit eigen kracht en initiatief handelen; geen hulp zoeken of nodig hebben; niet steunen op of zich richten naar anderen. Zelfstandigheid en afhankelijkheid zijn dus niet elkaars tegenpool, maar ze zijn in de meeste relaties naast elkaar aanwezig.

Schijnzelfstandigheid

Dat vrouwen afhankelijker lijken dan mannen, komt doordat vrouwen in het algemeen sterker op contact met anderen gericht zijn. Ze gaan conflicten sneller uit de weg, omdat ze de band met de ander voorop stellen. Veel vrouwen maken op die manier hun geluk afhankelijk van hun partner. Dat geeft mannen naast macht ook een zware verantwoordelijkheid. Oppervlakkig gezien lijken mannen heel wat zelfstandiger. Maar schijn bedriegt. Dat zien we als mannen geconfronteerd worden met een vrouw die zich emotioneel uit de relatie losmaakt, bijvoorbeeld door (weer) te gaan werken.

Wanneer een vrouw zelfstandiger wordt, zijn nogal wat mannen bang dat ze haar kwijtraken en ze worden achterdochtig jegens de mannen met wie ze beroepsmatig te maken heeft. Nog sterker is de reactie na een echtscheiding: angst en ontreddering zijn het gevolg. De vanzelfsprekendheid waarmee vrouwen in een relatie voor mannen zorgen, maakt dat deze afhankelijkheid van mannen verborgen blijft.

Een van de weinige terreinen waarop mannen zich emotioneel (mogen) laten gaan, is seks. Dat is een gebied waarop zij zich afhankelijk kunnen voelen. Misschien is dit de reden waarom veel mannen behoefte hebben aan meer seksueel contact met hun partner, zoals uit onderzoek blijkt. Anders gezegd: zij tonen zich afhankelijk van het seksuele contact in hun relatie. Vandaar dat veel mannen pas intiem en vertrouwelijk durven zijn ná het vrijen!

Emotionele onzelfstandigheid

Het blijkt dat mannen het in het algemeen moeilijker vinden om afgesneden te zijn van de zorg en de emotionele en seksuele intimiteit die zij in een relatie vinden: na een echtscheiding of het overlijden van hun vrouwen zoeken mannen eerder een nieuwe partner dan vrouwen die in dezelfde omstandigheden verkeren. Dit heeft te maken met het feit dat veel mannen buiten hun vaste partner geen vrienden of vriendinnen hebben met wie ze hun gedachten en gevoelens kunnen delen. Vandaar dat mannen die getrouwd zijn, langer leven dan alleenstaande mannen.

Door de sterke nadruk die mannen leggen op hun onafhankelijkheid, leren ze helaas niet om autonoom te zijn in een intieme relatie; ze zijn autonoom in het isolement dat ze kiezen. En hoe sterker ze de nadruk leggen op hun onafhankelijkheid, des te afhankelijker ze in emotioneel opzicht van hun partner worden. Zij is vaak de enige die de man echt goed kent, degene aan wie hij zijn zwakke kanten toont. En door de manier waarop eerst zijn moeder, en later zijn echtgenote voor hem zorgt, hoeft hij zich ook nauwelijks in te spannen om zijn behoeften te uiten of zijn emoties onder woorden te brengen. Door vrouwen wordt daar al op geanticipeerd! Vanwege diezelfde afhankelijkheid zijn mannen echter vaak ook bang voor en boos op vrouwen. Die boosheid richt zich naar buiten, op hun vrouw, maar zou in de vorm van enige zelfkritiek een stuk productiever zijn.

Minder afhankelijk

Hoe kunnen mannen deze afhankelijkheid doorbreken? Daarvoor is in de eerste plaats noodzakelijk dat een man zijn afhankelijkheid van vrouwen erkent. De doorbraak komt met het inzicht dat een man zich niet langer tegen vrouwen en het vrouwelijke hoeft af te zetten om zijn gevoel van mannelijkheid te behouden.

Verder is het nodig het ‘boven-onder’-perspectief los te laten, dat wil zeggen dat mannen relaties niet doorlopend beoordelen in termen van ‘Wie is de baas?’, zoals zij dat in arbeidssituaties gewend zijn. Mannen worden echter nog steeds gesocialiseerd om een ‘krijger’ te worden en zich een plaats in de hiërarchie te veroveren en deze tegen andere mannen te verdedigen. Omdat ze leren dat vrouwen minder machtig (behoren te) zijn, afhankelijk en zwak, durven ze zich tegenover hen soms nog wel kwetsbaar te tonen. maar o wee als een vrouw zich als gelijke opstelt! Dan hebben ze al snel het idee dat zij zich boven hen opstelt en worden ze kwaad of bang.

Mannen moeten ook leren vriendschappen met andere mannen op te bouwen waarin ruimte is voor onzekerheden en emoties. Het is een manier om je emotionele zelfstandigheid terug te winnen en te leren om in verbondenheid met anderen toch autonoom te blijven. Bovendien leer je erdoor te luisteren en merk je wat het effect is van aandacht.

Ten slotte moeten mannen voor zichzelf kunnen zorgen. Dit geldt met name voor mannen die nooit hebben geleerd om hun huishouden te doen en met twee linkerhanden staan als hun vrouw ziek wordt of weggaat.

In tegenstelling tot wat veel mannen misschien verwachten: door het zetten van deze stappen groeit het zelfvertrouwen en wordt een man een stuk aantrekkelijker voor vrouwen!

Aartie Ramcharan

Reacties

Schrijf een reactie

Login/Register access is temporary disabled