De Indiase premier Modi laat zijn gezicht liever even niet zien


Waar is premier Narendra Modi? Het is een vraag die deze dagen voer is voor talloze memes, ludieke politieaangiftes en zelfs de voorpagina van een landelijk weekblad. ‘Vermist’, kopte Outlook Magazine onlangs in grote rode letters, als bij een poster op een lantaarnpaal. Eronder de details van de gezochte: de Indiase regering, 7 jaar oud. Graag melden bij het Indiase volk.

Want waar is de machtige leider die eerder dit jaar door zijn partij werd bezongen als de „visionair” dankzij wie India het coronavirus had verslagen? Op 20 april, toen al dagen aaneen nieuwe besmettingen in India met meer dan 200.000 toenamen, sprak Modi het land voor het eerst via de televisie toe. „Deze tweede golf heeft ons als een storm geraakt”, zei hij somber. Maar ingrijpende aankondigingen bleven uit. Vervolgtoespraken ook.

Het contrast met vorig jaar is scherp. Terwijl het aantal coronabesmettingen in India op dat moment de duizend nog niet was gepasseerd, verkondigde een gemaskerde Modi op tv dat het land op slot zou gaan. Nog drie televisietoespraken volgden, waarin de premier zijn talent als orator liet gelden, sprekend als een vader die wist dat het medicijn zuur was, maar beloofde dat India hier sterker uit zou komen.


Lees ook: Delhi is een stad in rouw

Die belofte ligt nu in duigen. De meest regeringsgezinde televisiezenders worstelen om een draai te geven aan de beelden van naar adem snakkende mensen op de grond in overvolle ziekenhuizen en lijken die voorbij drijven in de Ganges, omdat nabestaanden de crematie niet konden betalen. Een tweede golf heeft het land op de knieën gebracht.

In antwoord op de vraag hoe dat kon gebeuren klinkt steeds luider dezelfde beschuldiging: de regering, nee, premier Modi heeft dit laten gebeuren. De officiële lijn van de autoriteiten, dat „niemand dit had zien aankomen”, wordt door hun eigen expertpanels weersproken.

Voor het eerst in zijn premierschap begint het lang onaantastbaar gewaande imago van de 70-jarige Modi barsten te vertonen. De ‘niet te corrumperen’ leider die in 2014 Indiërs voor zich won met de garantie voor achhe din, goede dagen, wordt er nu van beschuldigd uit machtsopportunisme waarschuwingen van wetenschappers te hebben genegeerd en kritische stemmen te smoren.

Discipline is nodig om het gevecht tegen corona te winnen

Narendra Modi premier India

Woede

„Mensen voelen zich in de steek gelaten”, zegt Asim Ali, politiek analist bij de denktank Center for Policy Research in New Delhi. „Het lijden dat zovelen de afgelopen weken hebben moeten doorstaan, begint nu om te slaan in woede. Omdat de regering er niet in is geslaagd hen hiertegen te beschermen.” Daarom laat de premier zich nu nauwelijks zien, stelt Ali. „Hij wil niet het gezicht zijn van dit falen.”

In krap een maand is India het nachtmerriescenario van de rest van de wereld geworden. Het ministerie van Gezondheid registreert al drie weken lang meer dan 300.000 nieuwe coronabesmettingen per dag. Officieel staat het dodental op 270.000, volgens de conservatiefste schattingen is het werkelijke aantal doden waarschijnlijk ruim een miljoen. Ziekenhuizen en crematoria kunnen de toestroom niet aan en er zijn grote tekorten aan vaccins.

Dat is niet het beeld van India dat Modi zijn landgenoten had verkocht. ,,Met Made in India-oplossingen hebben we de verspreiding van het virus onder controle weten te houden en onze zorginfrastructuur verbeterd”, zei de premier bijvoorbeeld in januari in een speech voor studenten. ,,Ons onderzoek naar vaccins en onze productiecapaciteit hebben niet alleen een schild gegeven aan India, maar ook aan veel andere landen in de wereld.”

Aan de rest van die wereld was die boodschap niet anders. India is niet langer een hulpbehoevend land, maar een economische macht met een eeuwenoude hindoecultuur die de rest van de wereld, het rijke Westen incluis, te hulp schiet. Dat kwam samen in Modi’s nieuwe slogan: Atmanirbhar Bharat, zelfvoorzienend India.


Lees ook: Pandemie dwingt trots India weer buitenlandse hulp te accepteren

Die frase klinkt nu hol. Onder druk van de fors stijgende coronacijfers stopte de regering eind maart de export van vaccins, waardoor niet alleen het Westen, maar ook ’s werelds armste landen ineens zonder hun beloofde doses kwamen te zitten. In plaats daarvan landde deze maand op de luchthaven in Delhi het ene na het andere vliegtuig gevuld met medicijnen, zuurstofcilinders en zelfs coronavaccins. Voor het eerst in zestien jaar zag zelfvoorzienend India zich gedwongen internationale noodhulp te accepteren. Zelfs eeuwige rivalen Pakistan en China boden hulp aan.

Hoe het zover kon komen? „Zelfgenoegzaamheid en incompetentie”, sneerde Barkha Dutt, een van India’s prominentste journalisten, tegen CNN. Kort daarvoor was Dutts 80-jarige vader aan de gevolgen van Covid-19 overleden, na een wanhoopstocht in een ambulance zonder zuurstof. Dutt had nog het „ongelofelijke privilege” dat ze een intensive care bed kon regelen, schreef ze. Zij het te laat. Talloze andere families kregen die kans niet.

Anderen wijzen naar de vergaande centralisering die het beleid van de regering Modi kenmerkt – de premier die met slechts een klein clubje getrouwen achter gesloten deuren besluiten neemt. Onwelgevallige adviezen blijven buiten. Zoals van wetenschappelijke panels, in het leven geroepen om de pandemie te bestrijden. Een daarvan waarschuwde begin maart al over de gevaarlijke rol van nieuwe varianten in een tweede golf.

Shahid Jameel, een gerenommeerde viroloog, trok zich maandag terug uit zo’n panel. Hij liet zich meermaals kritisch uit over de inspanningen van de regering om een verspreiding van het virus tegen te gaan. Zo schreef hij onlangs in The New York Times dat voorgestelde maatregelen „die brede steun onder collega-wetenschappers genieten, vastlopen op een hardnekkige weerstand tegen empirisch onderbouwde beleidsvorming”.

Een daarvan is het vermijden van massale bijeenkomsten, of die nu religieus zijn of politiek. Slechts drie dagen voor Modi in april het volk toesprak („Discipline is nodig om het gevecht tegen corona te winnen”), was hij op campagne in de deelstaat West-Bengalen, waar hij tegenover tienduizenden mensen, en zichtbaar verrukt, riep dat hij niet eerder zo’n grote mensenmassa had gezien. Mondkapjes waren er nauwelijks te zien, ook niet bij de premier.

“/>
Aanhangers van de Congrespartij dragen afbeeldingen van Franse Rafale-straaljagers, verwijzend naar de omstreden aankoop van de vliegtuigen door Modi.
Foto Sajjad Hussain / AFP

Toondoofheid

„Dat was het meest bepalende moment van deze crisis”, zegt Nidhi Razdan, jarenlang het gezicht van de Indiase televisiezender NDTV. „In de hoofdstad stierven mensen letterlijk op straat omdat ze geen hulp konden krijgen. En hier stond de premier een mensenmassa te complimenteren. De toondoofheid was ongekend.”

Modi’s grootste kracht is het vertrouwen dat mensen hebben in zijn intenties, zegt analist Asim Ali. Zo vergaven ze de premier toen hij in 2016 van de een op de andere dag bijna 90 procent van het briefgeld in India ongeldig verklaarde – een besluit dat miljoenen vooral arme, van contanten levende Indiërs dupeerde. De premier had dat immers gedaan om de corrupte rijken aan te pakken. Hun lijden was dus in het landsbelang.

Zelfs de lockdown die Modi vorig jaar afkondigde, één van de strengste in de wereld, deed zijn populariteit niet afnemen, ondanks de humanitaire crisis die volgde. Maar nu is dat vertrouwen geschaad, zegt Ali. „En als je dat eenmaal kwijt bent, is het moeilijk terug te winnen.”


Lees ook: Ontkennen, aanvallen: met die strategie reageert Modi’s partij

Modi wil niet het gezicht zijn van het falen van India

Asim Ali politiek analist

Toch is het de vraag hoe blijvend deze barsten zijn. De eerstvolgende belangrijke verkiezingen, in de volkrijke deelstaat Uttar Pradesh, zijn nog een jaar weg. Ondertussen draait de machine van Modi’s hindoenationalistische Bharatiya Janata Partij (BJP) overuren om de schade te beperken, hoofdzakelijk door de schuld voor de huidige crisis op de deelstaten af te schuiven.

Dat zelfs de stedelijke middenklasse, Modi’s trouwste achterban, zich nu tegen hem lijkt te keren, is maar tijdelijk, denkt Razdan. ,,Zodra de sterftecijfers afnemen, zullen zij hun woede vergeten. Het ultieme doel van Modi en de BJP, het herstellen van hindoetrots, is voor hen belangrijker.”



Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2021/05/17/de-indiase-premier-modi-laat-zijn-gezicht-liever-even-niet-zien-a4043887

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen