Caribische dansvormen in Nederland


Aanleiding tot het schrijven van dit essay vloeit voort uit het feit dat ik niet zelden gevraagd word een recensie te wijden aan een dansoptreden, ongeacht de culturele herkomst, waarbij ik genoopt word de bibliotheek in te duiken om literatuur op het vakgebied van de drama en theaterwetenschappen te bestuderen, één van mijn diverse hobbyistische studies’ overigens die ik ooit in de antieke tijd aan de RU Amsterdam had opgepakt maar die nooit heb afgemaakt. Wie feitelijk niet-westerse dansvormen in het vakkenpakket opneemt, moet niet alleen denken aan de relatie daarvan tot de Nederlandse samenleving, maar ook over de culturele context van de ‘herkomstlanden’ van die stijlen. Een module Afro-Caribische dans bijvoorbeeld is niet lukraak gelieerd aan het slavernijverleden à³f dat een lesreeks bharata natyam volstaan zou kunnen worden met een stoomcursus hindoeà¯sme voor beginners à³f dat men een dansstijl als de flamenco gauw onder de knie denkt te kunnen krijgen middels een stratenplan van de Sevilla’s zigeunerwijken. De meningen zijn doorgaans onverschillig en grenzen zelfs tegen het absurde en idiote aan.

Dansvormen buiten hun eigen context aanbieden (‘recontextualisatie’) krijgt zonder enige achtergrondinformatie over land en cultuur waar ze zijn ontstaan, al snel iets klinisch en ontheemds. Een dansstijl is niet louter een combinatie van pasjes en ruimtelijke manoeuvres. En tal van niet-westerse dansstijlen hebben een oorsprong in sociale, rituele of religieuze beoefening, die ook in hun huidige theaterversie nog terug te zien is in bepaalde bewegingspatronen, interactie met live muziek, of choreografische patronen. Dat negeren maakt zo’n stijl er voor niet-ingewijden niet toegankelijker op.

Er zijn ook bezwaren tegen overvloedige aandacht voor de context van dans met niet-westerse invloeden: als je westerse academische dans behandelt als een autonome kunstvorm, dan moet je dat ook doen met niet-westerse vormen. Eindeloos gefilosofeer over spirituele betekenis, groepsgevoel en verbondenheid met ‘het leven van alledag’ .– foldertjes van niet-westeres danscursussen staan er vol mee .– kan de positie van diversiteit in het curriculum ondermijnen. En feitelijk doet het ook te weinig recht aan een artistieke praktijk van deze vormen waarin het wel degelijk ook gaat over techniek en theatrale overtuigingskracht. Het is kortom ook hier een kwestie van de juiste balans vinden. Wat die balans is, heeft mede te maken met de doelen die een opleiding voor ogen staan. Maar bij de Nederlandse praktijkvoorbeelden valt op dat er over het algemeen beperkt aandacht is voor kennisverwerving over culturele context.

Ergens in de jaren ’70 en ’80 werd in Nederland de basis gelegd voor de salsascene in Nederland. Deze Caribische dansvorm is enorm populair geworden in Nederland. Het is een vrije manier van dansen en lekker bewegen op muziek. LA style is allemaal over links en grote passen. De Cubaanse stijl is compacter en mooier. De mensen kiezen zelf wat ze mooi vinden. Tegenwoordig zie je iedereen in Nederland salsa dansen, ook bijvoorbeeld Afrikanen. Dat is niet vreemd, de dans is een mix van Afrikaans ritme met Spaanse melodieën. Bijna alle moderne dansen komen uit Afrika. De Afrikanen hebben het ritme. De salsa is de afgelopen twintig jaar groot geworden door mond-op-mondreclame, vooral door de LA style.

Salsa is een muziek- en dansvorm die oorspronkelijk uit Cuba komt, maar inmiddels wereldwijd beoefend wordt. Een variant hiervan, de Salsa Lady Styling is een dansvorm voor dames die de salsa achter de rug hebben. In deze dansvorm wordt aandacht besteed aan een vrouwelijke afwerking van verschillende figuren, aan variaties die je als vrouw in het dansen met een man kunt toepassen en aan een verfijning van de inmiddels bekende technieken waarmee je als vrouw op de dansvloer nog beter uit de voeten kunt. Het behoort tot een noodzakelijke vereiste dat je deze dansvorm als vrouw minimaal drie jaar beoefend moet hebben.

Salsa on 2 NY-style
Mambo wordt ook wel de Eddie Torres style, Salsa On2 of New York style genoemd. Dit is salsa dansen op de tweede tel. Voor wie de geschiedenis van de salsa kent, weet dat de salsa van de mambo komt, mambo van son en son van danzon. De basisstap van de danzon bestond uit het overslaan van de eerste tel van de maat, zodat je op die eerste tel je gewicht op je linkervoet (man) kunt plaatsen, om vervolgens op de tweede tel met je rechtervoet achterwaarts uit te stappen. De danzon vormt daarmee de allervroegste basis van de New York style.

Mambo
In de begin jaren van de mambo – de voorloper van de NY style – dansten alle goede dansers op de tweede tel. Waarom? De ‘ziel’ van de salsa muziek ligt in het ritme van de clave (percussie instrument). De tweede tel (of eigenlijk net na de tweede tel) is bepalend voor dit ritme. Als je op de tweede tel danst, lijkt het alsof je door de muziek glijdt. Je danst ‘in’ de muziek, in plaats van ‘op’ de muziek. De variaties en het voetwerk van de Salsa on 2 NY-style zijn subtieler dan die van de Los Angeles style. Salsa on 2 NY-style is ‘smooth’, met veel lichaamsbeweging en gevoel voor de muziek!

Salsa L.A. Style
LA Style is ontstaan doordat latijns amerikaanse vluchtelingen salsa hebben meegenomen naar Amerika (LA). Daar werd hun stijl van dansen vermengd met de aanwezige Ballroom dansen, zoals bijvoorbeeld de Swing, die op dat moment razend populair waren. Dit was de geboorte van een prachtige nieuwe mix. Salsa LA Style combineert een gracieuze flow met explosieve en flitsende figuren, technisch veeleisend maar erg spectaculair om naar te kijken! Deze stijl wordt gekenmerkt als een dans waar veel tricks, drops en turns worden uitgevoerd. De combinaties en het voetenwerk (shines) zijn energiek en elegant. De invloeden van andere dansen als ballroom, ballet, jazz en flamenco zijn duidelijk herkenbaar. De L.A. stijl nodigt dan ook tot improvisatie!

Rueda de Casino
Rueda de Casino is een vast onderdeel tijdens het Salsa dansen en wordt binnen het spectrum van de salsa gebruikt als middel om de snelheid, de wisselingen, de interactie tussen de dansers, de choreografieelementen, de FUN-calls en nog veel meer te perfectioneren.

Bachata
Bachata is een muziek- en dansvorm die oorspronkelijk uit de Dominicaanse Republiek komt, maar die door de mooie nummers en het aanstekelijke ritme overal ter wereld heel populair is geworden (bijvoorbeeld het bekende nummer .´Obsesion.´ van Aventura). Het verschil met salsa is groot wat betreft muziek, achtergrond en oorsprong, maar ze hebben als overeenkomst dat je beide met een partner danst en dat beide erg leuk zijn om te leren en te kunnen doen. Daarnaast wordt bachata op feesten ook veel gedraaid.

Buikdansen
Deze dansvorm is zeker meer dan 10.000 jaar oud en heeft haar oorsprong te danken aan het Midden Oosten daarbij dan ook deel uitmakend van de oude Slovenische cultuur. Het is gemakkelijk en natuurlijk te leren, onafhankelijk van danservaring of leeftijd. Behalve training van het lichaam op het fysieke vlak (spieren, hart en longen) wordt buikdansen ook heel waardevol geacht voor de innerlijke organen en voor emotioneel en spiritueel geluk. Door middel van deze stijlvolle, elegante maar toch ook opzwepende dansvorm van het buikdansen ontdek je je eigen natuurlijke beweging en soepelheid!

Zouk
Zouk is een sensuele en elegante dansvorm. De passionele Zouk muziek is in haar originele gedaante afgeleid van het Afrikaans. Het accent van de huidig zouk dans ligt meer in mooie golvende bewegingen en ‘drops’. De basis stappen stammen af van de Lambada dans, een dans uit Porto Seguro, Bahia, Brazilië. Zouk is mooi om naar te kijken, maar vooral om te dansen. Los van dit alles is Zouk ook gewoon leuk om te doen, het geeft je een goede ‘body excercise’ en is bovendien erg ontspannend!

Rabin Gangadin

Reacties
  1. Reply
    parveen
    september 13, 2008 om 3:31 pm

    Het is hoogst te waarderen dat Indian Feelings essays plaatst over dans. In de eerste vier alinea’s is de stijl te herkennen van de auteur – van wie meerdere artikelen op deze website zijn te lezen. Echter, De beschrijving van de dansvormen bevat teksten die zijn overgenomen van dansscholen. Hier is natuurlijk niets mis mee, maar zou het niet wat transparanter zijn de bron te vermelden?
    Een deel van de teksten is namelijk duidelijk te herleiden tot dansschool Salseros, die naast de Caraïbische dansen ook buikdans aanbiedt. Deze dans -de auteur heeft het overgenomen- wortelt in het Midden-Oosten. Waarom een dans die sterk beïnvloed is door de Arabische muziekuitvoering noemen in een artikel dat handelt over ‘Caraïbische dansvormen in Nederland’?

    Dank voor het lezen van dit commentaar.

    Schrijf een reactie


    Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

    Register New Account
    Wachtwoord opnieuw instellen