Veel Nigerianen denken nog steeds: hoe meer kinderen, hoe meer blessing


Eén vrouw. Tien kinderen. De Nigeriaanse Amina Dorayi was net afgestudeerd arts en begon in een kliniek in het economisch achtergestelde noorden van Nigeria, waar ze van de ene in de andere zwangerschapscomplicatie viel. „Ik zag dertigjarige vrouwen met uitgezakte baarmoeders die tijdens de bevalling doodbloedden en tien kinderen achterlieten.”

De zwangere meisjes, soms pas dertien jaar, en vrouwen wisten weinig over de risico’s van te jong en te veel baby’s krijgen, en dan ook nog zonder tussenpauze, zegt Dorayi (44), telefonisch vanuit de stad Kaduna. En als zij die dan uitlegde, werd ze niet geloofd. „Vooral buiten de steden werd gedacht dat anticonceptie een westers wapen is dat de bevolking van Afrika moet inperken en vrouwen onvruchtbaar maakt.”

Dit was het Nigeria van 17 jaar geleden, toen het land nog 131 miljoen mensen telde. Nu zijn dat er meer dan 220 miljoen. En jong: zo’n 70 procent is onder de dertig jaar. Veel van de kinderen die Dorayi geboren zag worden, hebben inmiddels zelf ook kinderen en veel mythes van toen over anticonceptie bestaan nog steeds.

Nigeria heeft in absolute aantallen, een van de snelst groeiende populaties ter wereld. Naar verwachting zal het in 2050 (na China en India) de Verenigde Staten inhalen als het op twee na meest bevolkte land van de wereld. De bruisende stad Lagos, na Caïro de grootste van heel Afrika, is het toonbeeld geworden van die enorme ‘boom’. De megastad die in 1950 nog 325 duizend inwoners telde, barst nu met meer dan 14 miljoen inwoners uit zijn voegen. Iedere baby moet gevoed worden, naar school kunnen, liefde en aandacht krijgen, een baan vinden, in veiligheid leven, niet in armoede vervallen. Maar het land heeft daar de faciliteiten niet voor. Negen op de tien Nigerianen heeft nu al geen toegang tot een gezonde voeding.

De pandemie heeft geleid tot een stijging van de voedselprijzen: een tiende van de Nigeriaanse voedselvoorraad wordt geïmporteerd. „We zijn opweg naar een hongersnood”, waarschuwde Abubakar Sani Bello, de gouverneur van de provincie Niger, in april.

“/>

De bruisende stad Lagos is het toonbeeld geworden van de bevolkingstoename.

Foto Sunday Alamba/AP Photo

En intussen neemt de extreme armoede in het land toe. De Wereldbank schreef kort geleden nog dat het aantal extreem armen (mensen die van minder dan 1,90 dollar per dag leven) in 2020 zal zijn toegenomen met 88 miljoen tot 115 miljoen. En driekwart van hen woont in Nigeria en India.

Toch is de kans klein dat het religieuze land (voor de helft islamitisch en de helft christelijk) ooit zoiets als een eenkindpolitiek zou invoeren, zoals China deed, of met ander beleid de bevolkingsgroei zou pogen in te dammen. Het is politieke zelfmoord om daar als politicus in Nigeria voor te pleiten, en hoe groter de achterban hoe meer stemmen. Datzelfde geldt voor religieuze leiders, die baat hebben bij de status quo. Maar ook buiten dit soort werelden denken veel Nigerianen nog steeds: hoe meer kinderen, hoe beter.

Ieder nieuw kind is een zegen

„‘God is groot!’ of ‘Wat een zegen!’, zeggen we wanneer er een baby bijkomt, maar we zitten middenin een demografische crisis!” Zo hard als dokter Ejike Oji, durven weinig Nigerianen het te zeggen. Hij roept het tijdens besprekingen met de minister van Gezondheid, tijdens congressen met artsen en zorginstellingen, tijdens bezoeken aan traditionele leiders in moeilijk te bereiken delen van het land. „De bevolking die voor de enorme toename heeft gezorgd is al geboren. We moeten er nu voor zorgen dat zij minder kinderen willen dan hun ouders. Dat ze begrijpen dat de kwaliteit van leven belangrijker is dan de kwantiteit van leven!”

Het idee dat meer kinderen voor meer inkomsten zorgen, geldt niet meer, legt hij mensen uit. Die culturele transformatie die Nigeria moet ondergaan heeft haast, zegt Oji telefonisch, omdat de groeiende bevolking druk legt op, tja, wat niet eigenlijk?

„Als je kijkt naar de conflicten die hier nu al plaatsvinden, die draaien vaak om land, voedsel, vee. De basisbehoeften van Nigerianen staan al lang onder druk.

Gemiddeld kregen Nigeriaanse vrouwen in 2020 5,3 kinderen, een half procent minder dan een jaar daarvoor. In het overwegend islamitische noorden, waar polygamie voorkomt, ligt het gemiddelde veel hoger, rond de acht, negen. „In dit soort gemeenschappen is het aanpakken van bevolkingsgroei het moeilijkst”, zegt Amina Dorayi, die zelf uit het noorden komt. Voor vrouwen die een man delen wordt het als strijd gezien om zoveel mogelijk kinderen te krijgen. Als hun echtgenoot dan komt te overlijden krijgen zij het grootste deel van zijn nalatenschap, legt ze uit.

Maar wanneer veel vrouwen en kinderen afhankelijk zijn van het inkomen van één man blijven ook volgende generaties rondtollen in eeuwenoude vicieuze cirkels van armoede. Onderzoek laat zien: hoe meer armoede, hoe meer kinderen, hoe groter de kans op kindersterfte, hoe groter de behoefte om veel kinderen te maken. Een paar zullen het waarschijnlijk niet redden.

“/>

Een markt in de Nigeriaanse miljoenenstad Lagos

Foto Sunday Alamba/AP

In het zuiden minder kinderen

In het zuiden van Nigeria is het beeld rooskleuriger. Vrouwen krijgen hier gemiddeld minder kinderen, drie of vier, zegt Dorayi. Een stad als Lagos is zo dichtbevolkt omdat mensen uit andere regio’s hier naartoe verhuizen voor werk, niet omdat de geboortecijfers hoog zijn. Meisjes worden steeds vaker naar school gestuurd, die verdienen daardoor meer geld, krijgen minder kinderen.

Ook zijn mensen in en rondom steden, waar via tv, radio en sociale media campagnes plaatsvinden over geboortebeperking, meer open over het gebruik van anticonceptie. Jongeren delen onderling horrorverhalen over tienerzwangerschappen. De effecten hiervan zijn al voelbaar.


Lees ook: De Nigeriaanse Generatie Z wil alles beter doen

Dorayi: „Mijn moeder kreeg negen kinderen die er zelf allemaal niet meer dan drie hebben.” Dokter Oji, die uit de hoofdstad Abuja komt en in de vijftig is, heeft er vier. „Maar als ik eerder had geweten wat voor consequenties het zou hebben, was ik na de tweede of derde gestopt.” Volgens hem is het hebben van veel kinderen voor veel Nigeriaanse mannen nog steeds een statuskwestie.

Vlak voor het gesprek zat Amina Dorayi in een lange vergadering met ngo’s, ambtenaren en zorgmedewerkers, over een nieuw initiatief voor vrouwenwelzijn. Het belangrijkst zijn de duizenden klinieken, verspreid over heel het land, waar vrouwen gratis anticonceptie en advies krijgen over geboortebeperking. Dorayi traint hulpverleners die hier werken. „Vrouwen bezoeken de kliniek vaak stiekem, uit angst bekenden tegen te komen die het aan hun partners doorvertellen.” Meestal krijgen ze een prikpil die 12 weken lang een zwangerschap kan voorkomen en geen strip met pillen die hun man thuis in een laatje kan tegenkomen.

Anticonceptie blijft een taboe, maar toch zijn Oji en Dorayi alles behalve pessimistisch, ze zien dat het de goede kant opgaat. Zo wordt het volgens hen steeds makkelijker om met ambtenaren en religieuze leiders over de gevolgen van bevolkingsgroei te praten. Afgelopen december vond de zesde tweejaarlijkse conferentie over gezinsplanning plaats. Dit keer speelden islamitische en christelijke leiders hier een grote rol in. Dorayi: „Ze deelden teksten uit de Koran en Bijbel waarin staat dat de gezondheid van vrouwen belangrijk is. Dan zeiden wij erachter dat te veel kinderen krijgen schadelijk kan zijn voor hun gezondheid. Dat was een gigantische stap.”

Na zeventien jaar in het vak ziet zij de zwangerschapscomplicaties afnemen en een ander probleem zichtbaarder worden: huiselijk geweld. „Nigeriaanse vrouwen hebben veel meer zelfbeschikking dan toen ik begon”, zegt ze. „Ze gaan zonder toestemming van hun man tóch naar de kliniek, of melden thuis dat ze geen kinderen meer willen, die partners kunnen daar dan met geweld op reageren.”

Maar de strenge lockdown in een aantal grote steden en de economische gevolgen hebben verrassend genoeg ook een positief effect, zegt Dorayi. Steeds meer mannen gaan met hun partner mee naar de vrouwenkliniek voor advies over anticonceptie. „Zij hebben ook door dat het onmogelijk is om nóg een kind te voeden”, zegt ze. „Tegenover de arts stond altijd één stoel. Veel klinieken hebben nu om een tweede stoel gevraagd.”



Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2021/02/01/veel-nigerianen-denken-nog-steeds-hoe-meer-kinderen-hoe-meer-blessing-a4030031

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen