Onverschrokken vrouwen over het echte leven in India


De documentaire Writing with Fire is ruim twintig minuten bezig als de kijker de schokkende leefomstandigheden ziet van de Dalits, mensen uit de onderste sociale laag in India. Dorpelingen tolereren hun aanwezigheid alleen aan de uiterste rand van het dorp. Een echtpaar laat een journaliste, en de filmcrew die haar volgt, in hun hut kijken. Er dringt een streep zonlicht tussen het dak en de krakkemikkige muren, verder is het donker en bedompt. Hier is geen toilet – ondanks de regeringsbelofte om sanitair in ieder huis aan te brengen. Juist om dat te verifiëren is Meera Devi naar een uithoek van de deelstaat Uttar Pradesh gereisd. „Niemand heeft ons ooit geholpen met hygiëne”, zegt de geïnterviewde vrouw, en wijst naar buiten. „Mijn dochters doen hun behoefte op straat, publiekelijk.” Haar stem wordt schor. „Ik vind het zo erg.”

Dergelijke scènes maakte Meera als verslaggeefster voor Khabar Lahariya (‘Golven van nieuws’) vaak mee. Inmiddels is zij de hoofdredacteur van het nieuwsmedium in de rurale en grootste Indiase deelstaat. Verspreid door Uttar Pradesh berichten veertig journalisten „over het echte leven hier”. Dat is nodig, zegt ze stellig. „Landelijke media komen alleen bij een incident – een groot ongeluk, bijvoorbeeld. Onze journalisten wonen hier en willen weten: waarom is de weg niet opgeknapt na het vórige ongeluk?”

In Writing with Fire is te zien hoe Khabar Lahariya, dat vanaf 2002 als krant uitkwam, digitaliseert. In 2015 kregen alle redactieleden een smartphone. Tegenwoordig krijgen hun video’s op YouTube meer dan 151 miljoen views.

Zo’n groot publiek is uitzonderlijk, volgens de filmmakers, als je de achtergrond van de journalisten meeneemt. Zij zijn vrouwen, meestal laag opgeleid en staan vanwege hun sociale positie (als Dalit of moslim) onderaan de maatschappelijke ladder. Ze vertegenwoordigen het tegenovergestelde van de heersende norm in de Indiase media: mannen uit de elite en hogere kasten. Komt een verslaggeefster van Khabar Lahariya ergens verhaal halen, dan is zij doorgaans de enige vrouw.

„Wij hebben hetzelfde recht om vragen te stellen als iedere collega, maar er zijn nog steeds mannen, ook bij de autoriteiten, die daar anders over denken. Zij letten niet op onze journalistiek, ze zien alleen een vrouw”, vertelt Meera. Zelfs in hun eigen omgeving staat niet iedereen te springen over hun werk, blijkt in de documentaire – inclusief Meera’s eigen echtgenoot.

Zij ontvangt in de nieuwe redactiezaal – het centrale team verhuisde na de filmopnames – in het stadje Banda. Verslaggeefsters komen brainstormen op de groengeschilderde bovenverdieping. Daaronder woont het gezin van Kavita Bundelkhandi, een van de oprichtsters, die eerder in de week de montageruimtes in New Delhi heeft laten zien. Vier editors verwerken daar het materiaal dat duizenden kilometers verderop is gefilmd.

Witing with Fire dong mee naar een Oscar, uniek voor een Indiase documentaire. De onverschrokken vrouwen geven in de film een masterclass journalistiek, klinkt het. Maar ergens schuurt die lof, lijkt tijdens gesprekken met deze twee hoofdpersonen, die al jaren boezemvriendinnen zijn.

Zo houdt Kavita liever afstand tot de documentaire. Ze kregen mooie reacties, zegt ze, maar „het zou beter zijn als de film meer ging over de progressie die is gemaakt. Eerder stuurden media geen vrouwen in het veld. Zij zaten hooguit in de studio.”

Elke vrouw in Uttar Pradesh stapt de deur uit met de vraag of ze vandaag gehoord zal worden

Meera Devi hoofdredacteur

Het ongemak van de redactie over de film waarvan ze zelf onderwerp zijn, wordt expliciet als Khabar Lahariya kort voor het Oscargala een officiële verklaring publiceert. Writing with Fire biedt een eenzijdig beeld van hun werk vinden zij, vooral door de focus op de deelstaatverkiezingen in 2017 die werden gekenmerkt door de opkomst van de controversiële, radicale Yogi Adityanath. Doordat in de film vooral de verslaggeving van zijn campagne aan bod komt, ontstaat „slechts een deel van ons verhaal”. Terwijl de journalistes zeggen op alle politici in Uttar Pradesh even kritisch zijn. In de twintig jaar dat Khabar Lahariya bestaat, waren „geduld, nuance en begrip voor alle standpunten” nodig. Juist dat is de kern van hun lokale journalistiek, die voor hun gevoel is „overschaduwd” door de film.

Tegelijkertijd, stelt de redactie, „staat het onafhankelijke filmmakers vrij om te kiezen welk verhaal zij vertellen in hún documentaire”. Dat film-verhaal zet Khabar Lahariya expliciet af tegen groeiende repressie in India. Uit de verklaring komt angst naar voren dat juist het beeld van onverschrokken hemelbestormers dreigt hun zorgvuldig opgebouwde acceptatie teniet te doen.

Meer dan de verklaring wil de redactie niet zeggen. Maar toch: in een recent verschenen rapport staat dat sinds Adityanaths aantreden 48 journalisten zijn aangevallen in Uttar Pradesh. Merken de vrouwen daar iets van? Kevita is afgemeten: „Wereldwijd groeit de druk op vrije pers. Niet alleen in Uttar Pradesh.”

Volgens Meera zal het medium „geen compromissen sluiten”. Het deze maand gekozen nieuwe deelstaatbestuur – Adityanath blijft aan de macht – zal gewoon te maken krijgen met de redactionele ‘checks and balances’. „Dat moet vanaf hier, waar mensen het beleid en de impact van onze berichten voelen. Dáár moet het over gaan.”

‘Writing with Fire’ is vanaf 31 maart te zien in de bioscoop.



Lees verder op:
https://www.nrc.nl/nieuws/2022/03/29/onverschrokken-vrouwen-over-het-echte-leven-in-india-a4105596

Reacties

      Schrijf een reactie


      Let op. Het e-mailadres is niet verplicht maar hou er rekening mee dat deze wel gepubliceerd.

      Register New Account
      Wachtwoord opnieuw instellen